اگر قیمت طلا را دنبال کرده باشید، احتمالاً بارها با جملههایی مثل «اونس جهانی طلا صعود کرد» یا «اونس از مقاومت خود عبور کرد» مواجه شدهاید. اما اونس طلا چیست و چرا تغییر قیمت آن برای کسی که در ایران طلا میخرد اهمیت دارد؟ اونس در واقع واحد استاندارد وزنکشی طلا در بازارهای جهانی است و قیمت جهانی طلا معمولاً بر مبنای دلار به ازای هر اونس اعلام میشود.
با این حال، قیمت طلای ایران فقط به اونس وابسته نیست. نرخ دلار در بازار داخلی، شرایط عرضه و تقاضا و در مورد داراییهایی مثل سکه، میزان حباب نیز میتوانند نتیجه نهایی را تغییر دهند. به همین دلیل ممکن است اونس جهانی رشد کند اما طلای ایران تغییر چندانی نداشته باشد یا حتی در جهت دیگری حرکت کند. در ادامه، از مفهوم اونس و XAU/USD شروع میکنیم و قدمبهقدم به تأثیر آن بر قیمت طلای ایران میرسیم.
اونس طلا چیست؟
اونس یک واحد اندازهگیری وزن است؛ اما اونس مورد استفاده در بازار طلا با اونسی که در برخی کشورها برای اندازهگیری مواد غذایی و کالاهای معمولی استفاده میشود تفاوت دارد. وقتی در بازارهای مالی از «اونس طلا» صحبت میکنیم، منظور اونس تروا یا Troy Ounce است.
در واقع وقتی گفته میشود قیمت جهانی طلا برای مثال ۴۰۰۰ دلار است، منظور این نیست که یک گرم طلا ۴۰۰۰ دلار ارزش دارد؛ بلکه قیمت یک اونس تروا طلای خالص در بازار جهانی حدود ۴۰۰۰ دلار است. همین قیمت یکی از مهمترین متغیرهایی است که در نهایت روی ارزش طلا در سراسر جهان، از جمله بازار ایران، اثر میگذارد.
در بازار بینالمللی طلا نیز وقتی از واحد ounce صحبت میشود، منظور همین اونس ترواست. انجمن بازار شمش لندن یا LBMA وزن هر اونس تروا را دقیقاً ۳۱٫۱۰۳۴۷۶۸ گرم تعریف میکند.
هر اونس طلا چند گرم است؟
هر اونس تروا معادل دقیق ۳۱٫۱۰۳۴۷۶۸ گرم است که در محاسبات روزمره معمولاً آن را ۳۱٫۱۰۳ یا حتی ۳۱٫۱ گرم در نظر میگیرند. بنابراین اگر جایی دیدید قیمت جهانی طلا به ازای هر ounce اعلام شده، برای رسیدن به ارزش تقریبی یک گرم طلای خالص باید قیمت اونس را بر عدد ۳۱٫۱۰۳ تقسیم کنید.
نکته مهم اینجاست که اونس تروا را نباید با «اونس معمولی» یا Avoirdupois Ounce اشتباه گرفت. اونس معمولی تقریباً ۲۸٫۳۵ گرم وزن دارد، اما استاندارد بازار فلزات گرانبها اونس تروا با وزن حدود ۳۱٫۱۰۳ گرم است. همین تفاوت چند گرمی اگر در محاسبات مالی نادیده گرفته شود، میتواند عدد نهایی را بهطور محسوسی تغییر دهد.
برای مثال، اگر قیمت فرضی اونس طلا ۴۰۰۰ دلار باشد، ارزش تقریبی یک گرم طلای خالص از تقسیم ۴۰۰۰ بر ۳۱٫۱۰۳ به دست میآید؛ یعنی چیزی حدود ۱۲۸٫۶ دلار برای هر گرم طلای خالص. البته برای رسیدن به قیمت طلای ۱۸ عیار ایران، هنوز باید عیار طلا و نرخ دلار را هم وارد محاسبه کنیم.
اونس تروا چیست و چرا برای طلا استفاده میشود؟
اونس تروا یک واحد تاریخی اندازهگیری وزن است که قرنها برای معامله فلزات گرانبها مورد استفاده قرار گرفته است. ریشه تاریخی نام آن را معمولاً به شهر تروا در فرانسه نسبت میدهند؛ جایی که در قرون وسطی یکی از مراکز مهم تجارت اروپا بود. بعدها این سیستم اندازهگیری در بازار فلزات گرانبها تثبیت شد و همچنان استاندارد اصلی معاملات طلا، نقره و برخی دیگر از فلزات ارزشمند باقی مانده است.
بنابراین چیزی که برای یک سرمایهگذار اهمیت دارد، حفظ کردن تاریخچه اونس نیست؛ بلکه باید بداند هر زمان قیمت جهانی طلا را مشاهده میکند، آن قیمت معمولاً به یک اونس تروا طلا اشاره دارد. همین موضوع اجازه میدهد قیمت طلا در کشورهای مختلف با یک استاندارد مشترک مقایسه شود.
XAU/USD چیست؟
اگر نمودار قیمت جهانی طلا را در سایتها یا پلتفرمهای معاملاتی باز کنید، معمولاً با عبارت XAU/USD روبهرو میشوید. XAU نماد رایج طلا در بازارهای مالی و USD نیز نماد دلار آمریکاست. بنابراین XAU/USD به زبان ساده نشان میدهد یک اونس طلا چند دلار آمریکا ارزش دارد.
فرض کنید XAU/USD روی عدد ۴۰۰۰ قرار داشته باشد. معنی ساده این عدد آن است که ارزش یک اونس طلا حدود ۴۰۰۰ دلار است. اگر عدد به ۴۱۰۰ برسد، قیمت دلاری طلا حدود ۲.۵ درصد افزایش پیدا کرده و اگر به ۳۹۰۰ کاهش پیدا کند، طلا در بازار جهانی حدود ۲.۵ درصد ارزانتر شده است.
البته نموداری که معاملهگران با عنوان XAU/USD مشاهده میکنند دائماً در طول ساعات فعالیت بازارهای جهانی تغییر میکند. بنابراین نباید آن را با یک «قیمت ثابت رسمی» اشتباه گرفت. بازار جهانی طلا مجموعه بزرگی از معاملات نقدی، قراردادهای آتی و سایر ابزارهای مالی است که در مراکز مختلف مالی دنیا انجام میشود.
قیمت جهانی طلا چگونه تعیین میشود؟
برخلاف تصور سادهای که گاهی وجود دارد، یک مؤسسه یا کشور خاص هر روز یک عدد را بهعنوان قیمت طلا تعیین نمیکند. قیمت طلا نتیجه تعامل خریداران و فروشندگان در بازارهای مختلف جهان است و با تغییر عرضه و تقاضا، انتظارات سرمایهگذاران و شرایط اقتصادی دائماً نوسان میکند.
یکی از مهمترین مراجع این بازار، بازار طلای لندن است. LBMA Gold Price یک قیمت مرجع بینالمللی برای طلاست که دو بار در روز و بر مبنای دلار به ازای هر اونس تروا تعیین میشود. این معیار در ساعتهای ۱۰:۳۰ و ۱۵ به وقت لندن طی یک فرایند حراج الکترونیکی تعیین میشود و در بسیاری از معاملات جهانی مورد استفاده قرار میگیرد.
در کنار لندن، معاملات آتی طلا، بازارهای آسیایی، صندوقهای سرمایهگذاری مبتنی بر طلا، بانکها، مؤسسات مالی و معاملهگران بزرگ نیز در کشف قیمت جهانی نقش دارند. به همین دلیل قیمت اونس را بهتر است نتیجه یک بازار جهانی بسیار بزرگ بدانیم، نه عددی که توسط یک نهاد بهصورت دستوری مشخص شده باشد.
چه عواملی قیمت اونس طلا را تغییر میدهند؟
دانستن اینکه اونس طلا چیست فقط اولین قدم است. برای تحلیل حرکت آن باید بدانیم چرا گاهی سرمایه زیادی وارد بازار طلا میشود و در مقاطع دیگر سرمایهگذاران ترجیح میدهند داراییهای دیگری را نگهداری کنند. قیمت اونس معمولاً حاصل اثر همزمان چند متغیر اقتصادی و مالی است و به ندرت میتوان تمام حرکت آن را تنها با یک عامل توضیح داد.
نرخ بهره و سیاستهای بانک مرکزی آمریکا
طلا برخلاف سپرده بانکی یا اوراق بدهی، سود دورهای پرداخت نمیکند. به همین دلیل هنگامی که نرخهای بهره واقعی افزایش پیدا میکنند، هزینه فرصت نگهداری طلا بیشتر میشود و بخشی از سرمایه ممکن است به سمت داراییهای سودده حرکت کند. برعکس، کاهش نرخ بهره یا انتظار برای سیاست پولی انبساطی میتواند جذابیت نسبی طلا را افزایش دهد.
به همین دلیل تصمیمات فدرال رزرو، آمار تورم و اشتغال آمریکا و حتی انتظارات بازار درباره مسیر آینده نرخ بهره بهطور جدی توسط فعالان بازار طلا دنبال میشوند. البته رابطه نرخ بهره و طلا کاملاً مکانیکی نیست و ممکن است عوامل دیگری در مقاطع مختلف اثر قویتری داشته باشند.
ارزش دلار آمریکا
از آنجا که قیمت جهانی طلا عمدتاً با دلار بیان میشود، قدرت دلار یکی از متغیرهای مهم بازار است. در بسیاری از دورهها، تقویت دلار فشار منفی بر طلا وارد میکند و ضعیف شدن آن شرایط مساعدتری برای رشد قیمت طلا ایجاد میکند؛ اما این رابطه نیز همیشه و در تمام روزهای بازار به یک شکل عمل نمیکند.
به همین دلیل صرفاً مشاهده کاهش یا افزایش شاخص دلار برای پیشبینی اونس کافی نیست. بازار ممکن است همزمان تحت تأثیر نرخ بهره، نگرانیهای سیاسی، جریان سرمایه صندوقها و دهها عامل دیگر قرار گرفته باشد.
ریسکهای اقتصادی و سیاسی
طلا در بسیاری از دورههای بیثباتی بهعنوان یکی از داراییهای مورد توجه سرمایهگذاران مطرح میشود. جنگ، بحران مالی، نگرانی درباره رکود، تنشهای ژئوپلیتیکی یا افزایش نااطمینانی میتواند تقاضای سرمایهگذاری برای طلا را افزایش دهد.
با این حال، عبارت «دارایی امن» به این معنی نیست که طلا در هر بحران الزاماً رشد خواهد کرد. شدت بحران، واکنش بانکهای مرکزی، وضعیت دلار، نرخهای بهره و موقعیت سرمایهگذاران میتوانند نتیجه را تغییر دهند. شورای جهانی طلا نیز در چارچوب تحلیل بازار، متغیرهایی مانند ریسک و نااطمینانی، هزینه فرصت، ارزها، جریان سرمایه و وضعیت اقتصاد را از محرکهای مهم قیمت طلا میداند.
خرید بانکهای مرکزی و جریان سرمایه
بانکهای مرکزی کشورهای مختلف بخشی از ذخایر خود را به طلا اختصاص میدهند و تغییر رفتار آنها میتواند روی تقاضای جهانی اثر بگذارد. علاوه بر این، ورود و خروج سرمایه به صندوقهای قابل معامله طلا یا ETFهای بزرگ نیز یکی از نشانههایی است که معاملهگران حرفهای دنبال میکنند.
ساختار تقاضای طلا فقط به سرمایهگذاران محدود نیست؛ جواهرات، مصارف صنعتی و فناوری و خرید بانکهای مرکزی نیز بخشی از تقاضای جهانی را تشکیل میدهند. همین تنوع باعث شده عوامل مؤثر بر طلا در دورههای مختلف اقتصادی تغییر کنند.
اونس چه اثری روی قیمت طلای ایران دارد؟
برای سرمایهگذار ایرانی، این بخش از تمام تعریفهای قبلی مهمتر است. قیمت طلا در ایران را میتوان بهصورت ساده حاصل ترکیب دو متغیر اصلی دانست: قیمت جهانی طلا و نرخ دلار در داخل کشور. بنابراین تغییر هرکدام از این دو میتواند قیمت ریالی طلا را جابهجا کند.
اگر بخواهیم رابطه را بسیار ساده کنیم، ابتدا قیمت هر گرم طلای خالص را از تقسیم قیمت اونس بر ۳۱٫۱۰۳ به دست میآوریم. سپس آن را با نرخ دلار به تومان تبدیل میکنیم و برای طلای ۱۸ عیار، ضریب عیار یعنی حدود ۰٫۷۵ را در نظر میگیریم:
قیمت تقریبی هر گرم طلای ۱۸ عیار = (قیمت اونس × نرخ دلار ÷ ۳۱٫۱۰۳) × ۰٫۷۵
فرض کنید اونس جهانی بهطور فرضی ۴۰۰۰ دلار و نرخ دلار در ایران ۱۰۰ هزار تومان باشد. ارزش تقریبی هر گرم طلای خالص حدود ۱۲ میلیون و ۸۶۰ هزار تومان خواهد بود و با اعمال ضریب طلای ۱۸ عیار، به رقمی نزدیک ۹ میلیون و ۶۴۵ هزار تومان میرسیم.
البته این فقط یک محاسبه نظری و سادهشده است. قیمت واقعی بازار میتواند تحت تأثیر سازوکار بازار داخلی، فاصله خرید و فروش و سایر عوامل قرار بگیرد. اگر میخواهید فرمولها و نحوه رسیدیدن از اونس و دلار به قیمت بازار ایران را دقیقتر بررسی کنید، مقاله قیمت طلا چگونه محاسبه میشود؟ را بخوانید.
رابطه اونس و دلار در قیمت طلا
یکی از مهمترین اشتباهات تازهکارها این است که فقط نمودار اونس را میبینند و بر اساس آن درباره آینده قیمت طلا در ایران تصمیم میگیرند. برای ما، اونس تنها نیمی از معادله است و جهت حرکت دلار داخلی میتواند اثر آن را تشدید یا حتی خنثی کند.
| وضعیت بازار | اثر احتمالی روی طلای ایران |
| اونس صعودی + دلار صعودی | فشار صعودی قویتر |
| اونس صعودی + دلار نزولی | نتیجه به شدت تغییر دو متغیر بستگی دارد |
| اونس نزولی + دلار صعودی | ممکن است رشد دلار افت اونس را جبران کند |
| اونس نزولی + دلار نزولی | فشار نزولی قویتر |
فرض کنید اونس جهانی در یک بازه ۵ درصد رشد کند، اما دلار ایران همزمان ۱۰ درصد کاهش پیدا کند. در چنین شرایطی نمیتوان انتظار داشت طلای داخلی صرفاً به دلیل رشد اونس ۵ درصد گران شود. اثر کاهش دلار میتواند رشد بازار جهانی را کاملاً خنثی کند.
برعکس، ممکن است اونس جهانی چند درصد افت کرده باشد، اما جهش نرخ ارز در ایران به اندازهای باشد که قیمت طلای داخلی همچنان افزایش پیدا کند. به همین دلیل تحلیل بازار جهانی بدون بررسی بازار ارز، تصویر ناقصی از قیمت طلای ایران به شما میدهد.
اگر اونس بالا برود، آیا طلای ایران حتماً گران میشود؟
خیر. یکی از مهمترین نکاتی که باید پس از فهمیدن اینکه اونس طلا چیست به خاطر بسپارید همین است: افزایش قیمت جهانی طلا به معنای افزایش قطعی و هماندازه طلای ایران نیست.
مثلاً ممکن است اونس ۳ درصد رشد کند اما دلار ۵ درصد کاهش پیدا کند. در این شرایط اثر نرخ ارز میتواند بیشتر از رشد بازار جهانی باشد. همچنین در محصولاتی مثل سکه، فقط ارزش طلای موجود در سکه مطرح نیست و میزان حباب نیز روی قیمت بازار اثر میگذارد.
به همین دلیل دو نفر میتوانند در یک روز یک خبر واحد درباره افزایش اونس را ببینند اما برای بازار ایران به دو نتیجه متفاوت برسند؛ کسی که فقط اونس را بررسی میکند یک ضلع معادله را دیده، در حالی که تحلیلگر باید دلار، شرایط بازار داخلی و نوع دارایی مورد نظر را نیز وارد محاسبه کند.
اونس جهانی چه ارتباطی با مظنه طلا دارد؟
در بازار سنتی طلا ایران اصطلاح دیگری که زیاد میشنوید «مظنه» است. مظنه یکی از روشهای رایج اعلام قیمت در بازار داخلی است و قیمت آن نیز در نهایت از شرایط طلای جهانی و نرخ ارز تأثیر میگیرد.
بنابراین اونس و مظنه دو مفهوم جدا از هم هستند، اما بیارتباط نیستند. اونس واحد اصلی بازار جهانی است و مظنه یکی از اصطلاحات و مبناهای رایج قیمتگذاری در بازار داخلی ایران. برای آشنایی کامل با تفاوت مثقال، مظنه، عیار، سوت و روش تبدیل آنها میتوانید راهنمای مظنه طلا چیست؟ را مطالعه کنید.
چگونه قیمت اونس را در تحلیل بازار طلا استفاده کنیم؟
برای سرمایهگذار ایرانی، هدف از دنبال کردن اونس نباید پیشبینی هر حرکت کوتاهمدت بازار باشد. کاربرد مهمتر اونس این است که بفهمیم بخش «جهانی» قیمت طلای ایران در چه وضعیتی قرار دارد. آیا بازار جهانی در یک روند صعودی قدرتمند قرار گرفته یا رشد قیمت داخلی عمدتاً ناشی از افزایش دلار است؟ پاسخ این سؤال میتواند کیفیت تحلیل شما را بسیار بهتر کند.
فرض کنید طی چند ماه قیمت طلای ایران ۲۰ درصد افزایش یافته، اما اونس تقریباً ثابت مانده است. در چنین حالتی میتوان نتیجه گرفت بخش بزرگی از رشد احتمالا از بازار ارز آمده است. در سناریوی دیگری ممکن است دلار تغییر زیادی نکرده باشد، اما اونس جهانی افزایش چشمگیری داشته باشد؛ این بار موتور اصلی رشد از بازار جهانی آمده است.
بهتر است هنگام بررسی اونس فقط عدد فعلی را نبینید. روند میانمدت قیمت، شدت نوسان، شرایط نرخ بهره، وضعیت دلار جهانی و اتفاقات مهم اقتصادی نیز میتوانند اطلاعات بیشتری در اختیار شما قرار دهند. با این حال، هدف باید ساختن یک تصویر کلی از بازار باشد، نه تلاش برای پیدا کردن یک فرمول جادویی جهت پیشبینی دقیق قیمت فردا.
اگر هنوز با سازوکار کلی بازار و روشهای مختلف خرید آشنا نیستید، بهتر است ابتدا راهنمای سرمایه گذاری در طلا را مطالعه کنید و سپس سراغ تحلیل جزئیتر متغیرهایی مثل اونس، دلار و حباب بروید.
آیا بالا یا پایین بودن عدد اونس بهتنهایی مهم است؟
صرف اینکه اونس روی عدد بالایی قرار داشته باشد به این معنی نیست که طلا حتماً «گران» است و باید فروخته شود؛ همانطور که پایین بودن آن نسبت به یک سقف تاریخی نیز الزاماً به معنای فرصت خرید نیست. قیمت باید نسبت به شرایط اقتصادی، نرخهای بهره، ارزش دلار، انتظارات بازار و افق زمانی سرمایهگذار بررسی شود.
مثلاً یک رکورد تاریخی جدید ممکن است نتیجه تغییر بلندمدت متغیرهای اقتصادی باشد و قیمت پس از ثبت رکورد باز هم رشد کند. در مقابل، رشد سریع و هیجانی نیز میتواند احتمال نوسان و اصلاح کوتاهمدت را بالا ببرد. بنابراین استفاده از سقف و کف تاریخی بهتنهایی روش مناسبی برای تصمیمگیری نیست.
این موضوع در انتخاب نقطه ورود اهمیت زیادی دارد. در مقاله بهترین زمان خرید طلا توضیح دادهایم که چگونه میتوان اونس، دلار، حباب و روش خرید پلهای را در کنار هم بررسی کرد تا وابستگی تصمیم به یک متغیر کاهش پیدا کند.
اشتباه رایج؛ پیشبینی طلای ایران فقط با اونس
حالا که میدانیم اونس طلا چیست، شاید مهمترین نتیجه عملی این مقاله این باشد که اونس را نباید مستقل از سایر متغیرها تحلیل کرد. گاهی سرمایهگذار خبری درباره افزایش تنش سیاسی یا کاهش نرخ بهره در آمریکا میبیند، انتظار رشد اونس پیدا میکند و بلافاصله نتیجه میگیرد طلای ایران نیز باید افزایش پیدا کند.
این زنجیره استدلال چند حلقه گمشده دارد. حتی اگر تحلیل شما درباره اونس درست باشد، باید ببینید نرخ ارز داخلی چه تغییری میکند و کالایی که میخواهید بخرید چه ویژگیهایی دارد. برای مثال در سکه، تغییر حباب میتواند بازده نهایی را با طلای خام متفاوت کند.
در نتیجه اونس را بهتر است یکی از قطعات پازل قیمت طلا بدانیم، نه کل پازل. هرچه سهم بازار جهانی در حرکت قیمت بیشتر باشد، اهمیت تحلیل اونس افزایش پیدا میکند و هرچه نوسان ارز داخلی شدیدتر شود، ممکن است حتی حرکت قابل توجه بازار جهانی زیر سایه دلار قرار بگیرد.
جمعبندی؛ اونس طلا چه چیزی به سرمایهگذار میگوید؟
در پاسخ به سؤال اونس طلا چیست میتوان گفت اونس تروا واحد استاندارد اندازهگیری طلا در بازار جهانی است و هر اونس دقیقاً ۳۱٫۱۰۳۴۷۶۸ گرم وزن دارد. قیمت جهانی طلا نیز عمدتاً به دلار به ازای هر اونس اعلام میشود و در پلتفرمهای مالی معمولاً آن را با نماد XAU/USD مشاهده میکنیم.
تغییر نرخ بهره، ارزش دلار، ریسکهای اقتصادی و سیاسی، جریان سرمایه، خرید بانکهای مرکزی و وضعیت عرضه و تقاضا از جمله عواملی هستند که میتوانند قیمت اونس را تغییر دهند. اما برای سرمایهگذار ایرانی، مشاهده اونس بهتنهایی کافی نیست؛ زیرا قیمت طلای داخلی حاصل ترکیب بازار جهانی با نرخ ارز و شرایط بازار داخل است.
به همین دلیل بهتر است هنگام تحلیل بازار طلا همیشه دو سؤال را همزمان بپرسید: «اونس جهانی چه مسیری دارد؟» و «دلار در ایران چه مسیری دارد؟» ترکیب پاسخ این دو سؤال بسیار بیشتر از نگاه کردن به نمودار اونس بهتنهایی میتواند به درک رفتار قیمت طلای ایران کمک کند.
سوالات متداول
هر اونس طلا چند گرم است؟
هر اونس تروا طلا دقیقاً ۳۱٫۱۰۳۴۷۶۸ گرم است. در محاسبات روزمره معمولاً از عدد ۳۱٫۱۰۳ یا ۳۱٫۱ گرم استفاده میشود. اونس مورد استفاده برای طلا با اونس معمولی که حدود ۲۸٫۳۵ گرم است تفاوت دارد.
XAU/USD یعنی چه؟
XAU/USD نمادی است که برای نمایش قیمت طلا بر حسب دلار آمریکا استفاده میشود. به زبان ساده، عدد این نمودار نشان میدهد یک اونس تروا طلا تقریباً چند دلار ارزش دارد.
آیا افزایش اونس جهانی باعث افزایش قیمت طلا در ایران میشود؟
افزایش اونس یکی از عوامل مثبت برای قیمت طلای ایران است، اما الزاماً به افزایش قیمت منجر نمیشود. نرخ دلار داخلی عامل بسیار مهم دیگری است و کاهش شدید دلار میتواند اثر رشد اونس را خنثی کند.
قیمت طلای ایران بیشتر به دلار وابسته است یا اونس؟
پاسخ ثابتی برای تمام دورهها وجود ندارد و به شدت تغییر هر دو متغیر بستگی دارد. در دورهای ممکن است نوسان دلار عامل اصلی حرکت طلا باشد و در دوره دیگری جهش یا افت اونس جهانی نقش پررنگتری داشته باشد. به همین دلیل تحلیل هر دو متغیر در کنار یکدیگر ضروری است.
آیا با تحلیل اونس میتوان بهترین زمان خرید طلا را پیدا کرد؟
اونس یکی از ابزارهای مهم تحلیل است، اما بهتنهایی برای تعیین زمان خرید کافی نیست. نرخ دلار، نوع طلایی که قصد خرید آن را دارید، میزان حباب، افق سرمایهگذاری و نحوه ورود به بازار نیز باید در تصمیم نهایی در نظر گرفته شوند.