صندوق سرمایه گذاری راهی برای سرمایهگذاری غیرمستقیم است؛ یعنی بهجای اینکه خودتان تکتک سهام، اوراق یا داراییها را انتخاب کنید، پولتان وارد یک صندوق میشود و مدیریت سرمایه بر عهده تیم حرفهای صندوق قرار میگیرد. البته همه صندوقها شبیه هم نیستند. یک صندوق سرمایه گذاری ممکن است بیشتر در اوراق کمریسک سرمایهگذاری کند، صندوق دیگری روی سهام متمرکز باشد و صندوقی دیگر روی طلا. به همین دلیل، قبل از انتخاب صندوق باید بدانیم هر نوع صندوق چگونه کار میکند، چه ریسکی دارد و برای چه هدفی مناسبتر است.
صندوق سرمایه گذاری چیست؟
صندوق سرمایه گذاری یک نهاد مالی است که سرمایه تعداد زیادی از سرمایهگذاران را جمع میکند و این منابع را بر اساس سیاست مشخصی در مجموعهای از داراییها سرمایهگذاری میکند. در مقررات بازار سرمایه ایران نیز صندوقهای سرمایهگذاری بهعنوان نهاد مالی شناخته میشوند و فعالیت آنها بر اساس ساختار و مقررات مشخص انجام میشود.
فرض کنید میخواهید در بازار سهام سرمایهگذاری کنید، اما نه زمان کافی برای بررسی شرکتها دارید و نه میخواهید تمام سرمایه خود را روی چند سهم محدود قرار دهید. یکی از گزینهها این است که بهجای خرید مستقیم سهم، واحدهای یک صندوق سهامی را بخرید.
صندوق سرمایه شما و سایر سرمایهگذاران را در یک سبد بزرگتر قرار میدهد و مدیر صندوق بر اساس سیاست صندوق تصمیم میگیرد این منابع چگونه بین داراییهای مختلف تقسیم شوند.
در نتیجه، شما بهجای مالکیت مستقیم تکتک داراییهای سبد، مالک تعدادی «واحد سرمایهگذاری» از صندوق هستید.
این ساختار فقط مخصوص بورس نیست. صندوقها میتوانند با اهداف و سیاستهای متفاوتی شکل بگیرند و روی سهام، اوراق بدهی، سپرده، طلا یا ترکیبی از چند دارایی سرمایهگذاری کنند.
صندوق سرمایه گذاری چگونه کار میکند؟
برای فهم سازوکار صندوق، بهتر است سه مفهوم را بشناسیم: واحد سرمایهگذاری، مدیر صندوق و داراییهای صندوق.
واحد سرمایهگذاری چیست؟
سرمایه یک صندوق به واحدهای کوچکتری تقسیم میشود. سرمایهگذار با خرید این واحدها عملاً در داراییهای صندوق شریک میشود.
مثلاً اگر بهجای خرید مستقیم چند سهم، واحدهای یک صندوق سهامی را بخرید، ارزش سرمایه شما به عملکرد سبد سهامی آن صندوق وابسته خواهد بود.
تعداد واحدهایی که در اختیار دارید و ارزش هر واحد مشخص میکند ارزش سرمایه شما در صندوق چقدر است.
مدیر صندوق چه کاری انجام میدهد؟
مدیر صندوق وظیفه دارد داراییهای صندوق را مطابق مقررات، اساسنامه، امیدنامه و سیاست سرمایهگذاری همان صندوق مدیریت کند.
در یک صندوق سهامی، بخش بزرگی از تصمیمها به انتخاب و مدیریت سبد سهام مربوط میشود. در صندوق درآمد ثابت، تمرکز بیشتر روی مدیریت اوراق و داراییهای کمریسک است و در یک صندوق شاخصی، هدف اصلی نزدیک نگه داشتن ترکیب سبد به شاخص هدف خواهد بود.
بنابراین انتخاب مدیر و بررسی سابقه مدیریت صندوق یکی از مواردی است که هنگام مقایسه صندوقها اهمیت پیدا میکند.
پول سرمایهگذاران کجا میرود؟
پاسخ کاملاً به نوع صندوق بستگی دارد.
برای مثال، ممکن است منابع صندوق در ترکیبی از این داراییها قرار بگیرد:
- سهام شرکتهای بورسی
- اوراق بدهی و سایر اوراق با درآمد ثابت
- سپردههای بانکی
- گواهیهای سپرده کالایی مانند طلا
- واحدهای سایر صندوقها
- سایر داراییهای مجاز متناسب با نوع صندوق
همین تفاوت در ترکیب دارایی باعث میشود میزان ریسک و بازده مورد انتظار صندوقهای مختلف با یکدیگر متفاوت باشد.
انواع صندوق سرمایه گذاری کدامند؟
«بهترین صندوق» بدون توجه به هدف سرمایهگذار معنای زیادی ندارد. برای یک فرد محتاط، صندوق درآمد ثابت ممکن است گزینه مناسبتری باشد؛ در حالی که فردی با افق سرمایهگذاری بلندمدت و تحمل نوسان بیشتر ممکن است صندوق سهامی را ترجیح دهد.
در ادامه مهمترین انواع صندوق سرمایه گذاری را بررسی میکنیم.
صندوق درآمد ثابت
صندوق درآمد ثابت بیشتر برای افرادی طراحی شده که اولویت آنها کاهش نوسان سرمایه و دریافت بازدهی باثباتتر است.
بخش عمده منابع این صندوقها معمولاً در داراییهایی مانند اوراق با درآمد ثابت و سپردههای بانکی سرمایهگذاری میشود و به همین دلیل نوسان آنها معمولاً کمتر از صندوقهای سهامی است.
البته عبارت «درآمد ثابت» به این معنی نیست که سرمایهگذاری کاملاً بدون ریسک است. نوع داراییهای صندوق، نرخهای بازار، شرایط نقدشوندگی و شیوه مدیریت همچنان میتوانند روی عملکرد صندوق اثر بگذارند.
صندوق درآمد ثابت بیشتر مناسب کسی است که نمیخواهد بخش کمریسک پرتفوی خود را مستقیماً مدیریت کند یا بهدنبال گزینهای برای نگهداری بخش محافظهکارانه سرمایه خود است.
صندوق سهامی
صندوق سهامی بخش قابلتوجهی از دارایی خود را در سهام شرکتها سرمایهگذاری میکند.
بنابراین عملکرد این صندوقها تا حد زیادی تحت تأثیر وضعیت بازار سهام قرار دارد. در دورههای صعودی بازار، صندوق سهامی میتواند از رشد قیمت سهام منتفع شود و در دورههای نزولی نیز احتمال افت ارزش واحدهای صندوق وجود دارد.
مزیت مهم صندوق سهامی این است که سرمایهگذار بدون نیاز به انتخاب مستقیم تکتک سهمها، در یک سبد سهامی سرمایهگذاری میکند.
در مقابل، باید آمادگی پذیرش نوسان بیشتری نسبت به صندوق درآمد ثابت را داشته باشد.
صندوق طلا
صندوق طلا امکان سرمایهگذاری غیرمستقیم در بازار طلا را فراهم میکند.
بهجای خرید و نگهداری فیزیکی سکه یا طلا، سرمایهگذار واحدهای صندوق را خریداری میکند و صندوق منابع خود را در داراییهای مرتبط با طلا سرمایهگذاری میکند.
در نتیجه ارزش واحدهای صندوق طلا معمولاً از تغییرات بازار طلا تأثیر میگیرد.
این نوع صندوق میتواند برای افرادی جذاب باشد که میخواهند بخشی از سرمایه خود را در معرض تغییرات قیمت طلا قرار دهند، اما نمیخواهند با مسائلی مانند نگهداری و خریدوفروش طلای فیزیکی درگیر شوند.
البته صندوق طلا هم بدون ریسک نیست و در صورت کاهش قیمت داراییهای مرتبط با طلا، ارزش واحدهای صندوق نیز میتواند کاهش پیدا کند.
صندوق اهرمی
صندوق اهرمی یکی از صندوقهایی است که بیشتر برای سرمایهگذاران آشنا با ریسک بازار مناسب است.
ساختار صندوق اهرمی به شکلی طراحی شده که امکان ایجاد اهرم برای بخشی از سرمایهگذاران وجود داشته باشد. صندوقهای اهرمی دارای واحدهایی با ویژگیهای متفاوت هستند و در ساختار آنها واحدهای عادی و ممتاز نقش مهمی دارند. سازمان بورس نیز در بررسی ساختار این صندوقها به دو نوع واحد عادی و ممتاز اشاره کرده است.
استفاده از اهرم میتواند باعث شود تغییرات ارزش سرمایه در دورههای صعودی و نزولی شدیدتر شود.
بنابراین صرفاً به دلیل امکان کسب بازده بیشتر نباید سراغ صندوق اهرمی رفت. کسی که واحدهای پرریسک این صندوقها را انتخاب میکند باید احتمال زیان و نوسان بیشتر را نیز بپذیرد.
صندوق شاخصی
صندوق شاخصی با هدف دنبال کردن عملکرد یک شاخص مشخص تشکیل میشود.
برای مثال، اگر صندوقی شاخص معینی از بازار سهام را دنبال کند، مدیر صندوق تلاش میکند ترکیب داراییها را به شکلی تنظیم کند که عملکرد صندوق تا حد امکان به عملکرد آن شاخص نزدیک باشد.
در صندوق شاخصی برخلاف بسیاری از صندوقهای سهامی فعال، هدف اصلی این نیست که مدیر با خریدوفروش مداوم بتواند الزاماً شاخص را شکست دهد؛ بلکه هدف، دنبال کردن شاخص با حداقل اختلاف ممکن است.
این مدل برای سرمایهگذارانی جذاب است که به سرمایهگذاری مبتنی بر شاخص و مدیریت غیرفعال علاقه دارند.
صندوق بخشی
صندوق بخشی روی یک صنعت یا بخش مشخص از اقتصاد تمرکز دارد.
برای مثال ممکن است صندوق روی صنعت بانکی، فلزات، پتروشیمی، خودرو یا یک گروه خاص از شرکتها سرمایهگذاری کند.
صندوق بخشی به سرمایهگذار اجازه میدهد بدون انتخاب یک سهم مشخص، روی یک صنعت سرمایهگذاری کند.
اما همین تمرکز میتواند ریسک صندوق را نیز بالا ببرد؛ زیرا برخلاف یک صندوق سهامی متنوع، بخش بزرگی از سرمایه به وضعیت یک صنعت وابسته میشود.
اگر صنعت موردنظر عملکرد خوبی داشته باشد، صندوق میتواند از آن منتفع شود؛ اما اگر همان صنعت وارد دوره ضعیفی شود، امکان جبران زیان از طریق سایر صنایع محدودتر خواهد بود.
صندوق مختلط
صندوق مختلط را میتوان گزینهای میان صندوق درآمد ثابت و صندوق سهامی دانست.
این صندوق بخشی از منابع خود را در سهام و بخش دیگری را در اوراق و سایر داراییهای کمریسکتر قرار میدهد.
به همین دلیل، معمولاً انتظار داریم نوسان صندوق مختلط از یک صندوق تماماً سهامی کمتر و از یک صندوق درآمد ثابت بیشتر باشد.
صندوق مختلط میتواند برای سرمایهگذاری مناسب باشد که هم میخواهد بخشی از رشد احتمالی بازار سهام را داشته باشد و هم نمیخواهد تمام سرمایهاش در معرض نوسان سهام قرار بگیرد.
صندوق ETF چیست؟
صندوق ETF یا صندوق قابل معامله در بورس، صندوقی است که واحدهای آن از طریق سامانه معاملات بازار خریدوفروش میشوند. در منابع سازمان بورس نیز معامله واحدهای صندوقهای قابل معامله از طریق نماد معاملاتی و سازوکار بازار سرمایه توضیح داده شده است.
یک نکته مهم این است که ETF یک کلاس دارایی مستقل نیست.
یعنی صندوق ETF میتواند سهامی، درآمد ثابت، طلا، شاخصی یا از انواع دیگر باشد. ETF فقط نحوه معامله واحدهای صندوق را توضیح میدهد.
اگر صندوقی ETF باشد، سرمایهگذار معمولاً میتواند مانند خریدوفروش سهام، نماد صندوق را در سامانه معاملاتی جستوجو کند و سفارش خرید یا فروش بگذارد.
در این حالت قیمت واحد صندوق در بازار بر اساس عرضه و تقاضا تغییر میکند و ممکن است دقیقاً برابر با NAV هر واحد نباشد.
صندوق صدور و ابطالی چیست؟
تمام صندوقها ETF نیستند.
در برخی صندوقها خرید و فروش واحدها از طریق فرآیند «صدور و ابطال» انجام میشود.
وقتی سرمایهگذار وارد صندوق میشود، واحد جدید برای او صادر میشود و وقتی قصد خروج دارد، واحد سرمایهگذاری او ابطال میشود.
تفاوت اصلی این مدل با ETF در شیوه ورود و خروج سرمایهگذار است.
در ETF سفارش خریدوفروش در بازار ثبت میشود؛ اما در صندوق صدور و ابطالی، فرآیند سرمایهگذاری از طریق خود صندوق یا سامانه مربوط به آن انجام میشود.
بنابراین هنگام انتخاب صندوق فقط نباید به نوع دارایی نگاه کرد. نحوه معامله واحدها نیز مهم است.
NAV صندوق چیست؟
NAV صندوق یکی از مهمترین مفاهیمی است که هنگام بررسی صندوقهای سرمایه گذاری با آن روبهرو میشوید.
NAV مخفف Net Asset Value یا «ارزش خالص داراییها» است.
بهصورت ساده:
ارزش داراییهای صندوق – بدهیهای صندوق = ارزش خالص داراییهای صندوق
اگر ارزش خالص داراییها را بر تعداد واحدهای صندوق تقسیم کنیم، NAV هر واحد به دست میآید. سازمان بورس نیز NAV هر واحد را در محاسبات مربوط به ارزش صندوقها به کار میبرد.
مثلاً فرض کنید ارزش خالص داراییهای یک صندوق ۱۰۰۰ میلیارد تومان باشد و صندوق ۱۰۰ میلیون واحد داشته باشد.
NAV تقریبی هر واحد برابر است با:
۱۰ هزار تومان
در صندوقهای قابل معامله باید علاوه بر NAV، قیمت بازار را هم بررسی کرد.
ممکن است یک واحد صندوق در بازار بالاتر یا پایینتر از NAV معامله شود. صرف وجود این اختلاف بهتنهایی به معنی فرصت قطعی خرید یا فروش نیست و باید شرایط بازار، نقدشوندگی و ساختار صندوق را نیز بررسی کرد.
صندوق سرمایه گذاری چگونه سود میدهد؟
سود صندوقها از یک مسیر ثابت ایجاد نمیشود و به داراییهای صندوق بستگی دارد.
برای نمونه، یک صندوق سهامی میتواند از رشد قیمت سهام یا درآمدهای ناشی از داراییهای خود منتفع شود.
در صندوق درآمد ثابت، بخش مهمی از بازده از ابزارهای با درآمد ثابت و داراییهای مشابه ایجاد میشود.
در صندوق طلا، افزایش ارزش داراییهای مرتبط با طلا میتواند NAV صندوق را بالا ببرد.
بنابراین وقتی درباره «سود صندوق سرمایه گذاری» صحبت میکنیم، ابتدا باید مشخص کنیم منظور کدام نوع صندوق است.
همچنین بازده گذشته یک صندوق تضمینی برای تکرار همان عملکرد در آینده نیست.
ممکن است صندوقی در یک سال بهترین عملکرد را داشته باشد اما در دوره بعد شرایط بازار بهگونهای تغییر کند که صندوق دیگری عملکرد مناسبتری ثبت کند.
مزایای صندوقهای سرمایه گذاری
صندوقها به دلایل مختلفی میتوانند برای سرمایهگذاران جذاب باشند.
مدیریت حرفهای سرمایه
در صندوق، تصمیمهای مربوط به مدیریت سبد بر عهده تیم مدیریت قرار دارد.
برای فردی که زمان، تجربه یا علاقه کافی برای بررسی روزانه بازار ندارد، این ویژگی مهم است.
تنوع سرمایهگذاری
با خرید یک صندوق معمولاً سرمایهگذاری شما به یک دارایی محدود نمیشود.
مثلاً بهجای انتخاب یک سهم، میتوانید از طریق صندوق سهامی در سبدی از سهام مختلف سرمایهگذاری کنید.
تنوع، ریسک یک دارایی مشخص را کاهش میدهد؛ هرچند ریسک بازار را بهطور کامل حذف نمیکند.
امکان انتخاب بر اساس ریسکپذیری
یکی از مزایای مهم بازار صندوقها، تنوع گزینههاست.
سرمایهگذار محافظهکار میتواند بیشتر به صندوق درآمد ثابت توجه کند و سرمایهگذار ریسکپذیرتر ممکن است صندوق سهامی یا اهرمی را بررسی کند.
کسی که هدفش سرمایهگذاری در طلاست نیز مجبور نیست وارد صندوق سهامی شود و میتواند صندوق طلا را انتخاب کند.
سادهتر شدن سرمایهگذاری
برای سرمایهگذاری مستقیم در سهام باید شرکتها، گزارشهای مالی، شرایط صنایع و وضعیت بازار را بررسی کنید.
صندوق بخش مهمی از این فرآیند را به تیم مدیریت منتقل میکند.
این موضوع به معنی حذف نیاز به بررسی نیست؛ بلکه موضوع بررسی تغییر میکند. بهجای انتخاب تکتک داراییها، باید صندوق مناسب را انتخاب کنید.
شفافیت اطلاعات
صندوقهای سرمایه گذاری در بازار سرمایه در چارچوب مقررات فعالیت میکنند و اطلاعات مربوط به دارایی و ارزش صندوقها در اختیار سرمایهگذاران قرار میگیرد. منابع رسمی بازار سرمایه نیز بر شفافیت عملکرد و ارزش دارایی صندوقها تأکید کردهاند.
معایب و ریسک صندوقها
صندوق سرمایه گذاری ابزار بدون ریسک نیست.
مهمترین اشتباه این است که تصور کنیم چون مدیریت سرمایه به یک مجموعه حرفهای واگذار شده، احتمال زیان از بین میرود.
ریسک بازار
اگر داراییهای صندوق افت کنند، ارزش صندوق نیز میتواند کاهش پیدا کند.
برای مثال افت گسترده بازار سهام معمولاً صندوقهای سهامی را نیز تحت فشار قرار میدهد.
انتخاب صندوق نامناسب
ممکن است خود صندوق مشکلی نداشته باشد، اما با شرایط شما سازگار نباشد.
خرید صندوق اهرمی توسط فردی که تحمل نوسان شدید ندارد نمونهای از انتخاب نامناسب است.
ریسک نقدشوندگی
سرعت و شرایط خروج از همه صندوقها یکسان نیست. هنگام انتخاب صندوق باید نحوه خریدوفروش و نقدشوندگی آن را هم بررسی کرد.
ریسک عملکرد مدیر صندوق
در صندوقهایی که مدیریت فعال دارند، تصمیمهای مدیر میتواند روی عملکرد صندوق اثر بگذارد.
به همین دلیل صرفاً توجه به نوع صندوق کافی نیست و عملکرد مدیریت نیز باید بررسی شود.
صندوق بهتر است یا خرید مستقیم دارایی؟
پاسخ به این سؤال بستگی به دانش، زمان و هدف سرمایهگذار دارد.
فرض کنید قصد سرمایهگذاری در بورس دارید.
اگر بازار را بهصورت حرفهای دنبال میکنید، توانایی تحلیل دارید و میخواهید ترکیب سبدتان کاملاً در اختیار خودتان باشد، خرید مستقیم سهام میتواند انعطاف بیشتری ایجاد کند.
اما اگر فرصت بررسی مستمر بازار را ندارید، صندوق سهامی میتواند روش سادهتری برای قرار گرفتن در معرض بازار باشد.
همین موضوع درباره طلا نیز صدق میکند.
در طلای فیزیکی خودتان مستقیماً مالک دارایی هستید، اما باید مسائل مربوط به خرید، فروش و نگهداری آن را هم بپذیرید. در صندوق طلا، فرآیند سرمایهگذاری متفاوت و سادهتر است، اما در عوض شما مالک واحدهای صندوق هستید.
بنابراین صندوق همیشه «بهتر» از خرید مستقیم نیست؛ همانطور که خرید مستقیم هم همیشه گزینه بهتری محسوب نمیشود.
انتخاب میان این دو به میزان تخصص، زمان، سرمایه، هدف و ریسکپذیری شما بستگی دارد.
چگونه صندوق مناسب خودمان را انتخاب کنیم؟
قبل از انتخاب صندوق بهتر است چند سؤال ساده از خودتان بپرسید.
چقدر ریسک میپذیرم؟
اگر با دیدن افت ۱۰ یا ۲۰ درصدی سرمایه مضطرب میشوید، انتخاب گزینههای پرنوسان صرفاً به دلیل بازده گذشته تصمیم مناسبی نیست.
افق سرمایهگذاری من چقدر است؟
پولی که چند هفته دیگر به آن نیاز دارید با سرمایهای که برای چند سال آینده کنار گذاشتهاید شرایط یکسانی ندارد.
افق زمانی روی نوع ریسکی که میتوانید بپذیرید اثر میگذارد.
هدف سرمایهگذاری چیست؟
هدف شما میتواند حفظ ارزش پول، دریافت بازدهی کمنوسان، قرار گرفتن در معرض طلا یا مشارکت در رشد بازار سهام باشد.
برای هرکدام صندوق متفاوتی ممکن است مناسب باشد.
صندوق چقدر نقدشونده است؟
به حجم معاملات، شیوه صدور و ابطال و امکان خروج از سرمایهگذاری توجه کنید.
عملکرد صندوق چگونه بوده است؟
بازده گذشته را بررسی کنید، اما فقط براساس عدد بازده تصمیم نگیرید.
ریسک، نوسان، نقدشوندگی، ترکیب دارایی، عملکرد مدیر صندوق و شرایط بازار نیز اهمیت دارند.
اگر میخواهید این معیارها را دقیقتر بررسی کنید، در مقاله بهترین صندوق سرمایه گذاری روش مقایسه و انتخاب صندوقها را مرحلهبهمرحله توضیح دادهایم.
چگونه صندوق سرمایه گذاری بخریم؟
روش خرید به ساختار صندوق بستگی دارد.
خرید صندوق ETF
اگر صندوق قابل معامله باشد، واحدهای آن در بازار سرمایه معامله میشوند.
در این حالت پس از دسترسی به سامانه معاملاتی، میتوانید نماد صندوق را جستوجو کنید، قیمت و شرایط معاملات را ببینید و سفارش خرید ثبت کنید.
فرآیند کلی شبیه خریدوفروش سایر اوراق بهادار قابل معامله در بازار است.
خرید صندوق صدور و ابطالی
در صندوقهای صدور و ابطالی باید از طریق سامانه یا سازوکار تعیینشده توسط خود صندوق اقدام کنید.
ابتدا مبلغ سرمایهگذاری پرداخت میشود و سپس با توجه به فرآیند صندوق، واحدهای سرمایهگذاری برای شما صادر میشوند.
هنگام خروج نیز درخواست ابطال واحدها ثبت میشود.
بنابراین قبل از سرمایهگذاری حتماً بررسی کنید صندوق موردنظر ETF است یا صدور و ابطالی.
مقایسه سریع انواع صندوق سرمایه گذاری
| نوع صندوق | دارایی یا استراتژی اصلی | سطح نوسان معمول | مناسب برای |
|---|---|---|---|
| درآمد ثابت | اوراق و داراییهای کمریسکتر | کم | سرمایهگذار محافظهکار |
| سهامی | سهام شرکتها | بالا | سرمایهگذار با تحمل نوسان |
| طلا | داراییهای مرتبط با طلا | متوسط تا بالا | متقاضی سرمایهگذاری در طلا |
| اهرمی | سبد سهامی با ساختار اهرمی | بالا تا بسیار بالا | افراد ریسکپذیر |
| شاخصی | دنبال کردن یک شاخص | وابسته به شاخص | سرمایهگذاری غیرفعال |
| بخشی | سهام یک صنعت مشخص | بالا | افراد دارای دیدگاه مشخص روی یک صنعت |
| مختلط | ترکیب سهام و درآمد ثابت | متوسط | افراد با ریسکپذیری میانه |
این دستهبندی به معنی خوب یا بد بودن یک صندوق نیست. هدف این است که صندوقی انتخاب شود که با شرایط سرمایهگذار هماهنگ باشد.
جمعبندی؛ کدام صندوق سرمایه گذاری برای شما مناسب است؟
صندوق سرمایه گذاری راهی برای سپردن مدیریت یک سبد دارایی به ساختاری حرفهای است، اما صندوقها از نظر ریسک، ترکیب دارایی و نحوه معامله تفاوت زیادی دارند.
اگر اولویت شما کاهش نوسان است، صندوق درآمد ثابت ارزش بررسی بیشتری دارد. اگر میخواهید در رشد بازار سهام مشارکت کنید، صندوق سهامی یکی از گزینههاست. برای قرار گرفتن در معرض بازار طلا میتوانید صندوق طلا را بررسی کنید و اگر به سرمایهگذاری غیرفعال علاقه دارید، صندوق شاخصی اهمیت بیشتری پیدا میکند.
صندوق بخشی برای سرمایهگذاری متمرکز روی یک صنعت طراحی شده و صندوق اهرمی به دلیل نوسان و ریسک بیشتر، بیشتر مناسب سرمایهگذاران ریسکپذیر است.
در کنار نوع صندوق، نحوه معامله نیز مهم است. بعضی صندوقها ETF هستند و در بازار معامله میشوند و برخی دیگر از سازوکار صدور و ابطال استفاده میکنند. مفهومی مثل NAV صندوق هم به شما کمک میکند ارزش داراییهای صندوق را بهتر بررسی کنید.
در نهایت، سؤال اصلی این نیست که «کدام صندوق بیشترین سود را داده؟» بلکه باید بپرسید کدام صندوق با هدف، افق سرمایهگذاری و میزان ریسکپذیری من سازگارتر است؟ همین تفاوت ساده میتواند انتخاب صندوق را از دنبال کردن بازدههای گذشته به یک تصمیم منطقیتر تبدیل کند.
سوالات متداول
۱. صندوق سرمایه گذاری چیست؟
صندوق سرمایه گذاری نهادی مالی است که منابع تعداد زیادی از سرمایهگذاران را جمع میکند و مطابق سیاست مشخصی در داراییهایی مانند سهام، اوراق، سپرده یا طلا سرمایهگذاری میکند. سرمایهگذار بهجای خرید مستقیم تمام این داراییها، واحدهای صندوق را خریداری میکند.
۲. کدام صندوق سرمایه گذاری کمریسکتر است؟
بهطور معمول صندوقهای درآمد ثابت نوسان کمتری نسبت به صندوقهای سهامی، اهرمی و بخشی دارند. با این حال هیچ سرمایهگذاری را نباید کاملاً بدون ریسک فرض کرد و لازم است ساختار و داراییهای هر صندوق بهصورت جداگانه بررسی شود.
۳. آیا سرمایه گذاری در صندوق ضرر دارد؟
بله. امکان زیان در صندوق سرمایه گذاری وجود دارد و میزان آن به نوع صندوق و شرایط داراییهای آن بستگی دارد. صندوق سهامی، طلا یا اهرمی میتواند در دورههایی با کاهش ارزش مواجه شود. حتی در صندوقهای کمریسک نیز نباید ریسک را صفر در نظر گرفت.
۴. سود صندوق سرمایه گذاری چقدر است؟
عدد ثابتی برای سود همه صندوقها وجود ندارد. بازده صندوق به نوع دارایی، شرایط بازار و عملکرد مدیریت بستگی دارد. صندوق درآمد ثابت، سهامی، طلا و اهرمی میتوانند در یک بازه زمانی بازدههای کاملاً متفاوتی داشته باشند. بازده گذشته نیز تضمینی برای آینده نیست.
۵. برای خرید صندوق به کد بورسی نیاز داریم؟
برای خرید واحد صندوقهای ETF که در بازار سرمایه معامله میشوند، دسترسی به سامانه معاملات و الزامات مربوط به معامله در بازار لازم است. در صندوقهای صدور و ابطالی، شیوه سرمایهگذاری از طریق سازوکار خود صندوق انجام میشود و فرآیند آن میتواند متفاوت باشد.
