اختیار خرید و اختیار فروش دو قرارداد اصلی بازار آپشن هستند. اختیار خرید یا Call به شما حق خرید یک دارایی در قیمت مشخص را میدهد و اختیار فروش یا Put، حق فروش همان دارایی در قیمت مشخص را در اختیارتان میگذارد. بااینحال، تفاوت این دو قرارداد فقط در خریدن یا فروختن نیست؛ برای درک درست بازار آپشن باید بدانید چه کسی صاحب حق است، چه کسی تعهد دارد و هر یک از چهار موقعیت اصلی بازار در چه شرایطی سود یا زیان میکنند.
اگر هنوز با مفهوم کلی آپشن، دلیل پیدایش آن و مسیر یادگیری این بازار آشنا نیستید، پیشنهاد میکنیم ابتدا آموزش کامل بازار آپشن را مطالعه کنید. در آن راهنما، تمام مباحث اختیار معامله از مفاهیم اولیه تا استراتژیها، مدیریت ریسک، قیمتگذاری و تسویه قراردادها بهترتیب معرفی شدهاند.
اختیار خرید و اختیار فروش چه تفاوتی دارند؟
برای فهم سریع تفاوت اختیار خرید و اختیار فروش کافی است این دو جمله را به خاطر بسپارید:
- اختیار خرید به خریدار قرارداد حق خرید دارایی را میدهد.
- اختیار فروش به خریدار قرارداد حق فروش دارایی را میدهد.
در هر دو قرارداد، خریدار مبلغی به نام پرمیوم پرداخت میکند تا این حق را به دست بیاورد. خریدار میتواند در شرایط تعیینشده از حق خود استفاده کند، اما مجبور به انجام معامله نیست.
در مقابل، فروشنده قرارداد پرمیوم را دریافت میکند و در برابر آن متعهد میشود که اگر خریدار تصمیم به اجرای قرارداد گرفت، به تعهد خود عمل کند.
بنابراین مهمترین قاعده در شناخت اختیار خرید و اختیار فروش این است:
خریدار اختیار دارد، اما فروشنده تعهد دارد.
همین تفاوت ساده، پایه تمام ساختارهای سود، زیان و ریسک در بازار اختیار معامله است.
اختیار خرید یا Call چیست؟
اختیار خرید یا Call قراردادی است که به خریدار آن حق میدهد مقدار مشخصی از یک دارایی را در قیمت از پیش تعیینشده و تا زمان مشخصی خریداری کند.
به قیمت از پیش تعیینشده، قیمت اعمال و به آخرین زمان استفاده از قرارداد، تاریخ سررسید گفته میشود. خریدار برای به دست آوردن این حق باید مبلغی به نام پرمیوم به فروشنده بپردازد.
فرض کنید قیمت یک خودرو در بازار ۱۰۰ میلیون تومان است و شما احتمال میدهید قیمت آن در یک ماه آینده افزایش پیدا کند. در عین حال، نمیخواهید همین امروز تمام ۱۰۰ میلیون تومان را برای خرید خودرو پرداخت کنید.
میتوانید ۵ میلیون تومان به فرد دیگری بپردازید و در مقابل این حق را به دست آورید که تا یک ماه آینده، در صورت تمایل، خودرو را با همان قیمت ۱۰۰ میلیون تومان از او بخرید.
در این مثال:
| مشخصات قرارداد | مقدار |
| دارایی پایه | خودرو |
| قیمت فعلی | ۱۰۰ میلیون تومان |
| قیمت اعمال | ۱۰۰ میلیون تومان |
| پرمیوم | ۵ میلیون تومان |
| سررسید | یک ماه |
اگر قیمت خودرو در زمان سررسید به ۱۳۰ میلیون تومان برسد، استفاده از این حق برای شما ارزشمند است. میتوانید خودرویی را که در بازار ۱۳۰ میلیون تومان قیمت دارد، با قیمت ۱۰۰ میلیون تومان خریداری کنید.
ارزش این حق ۳۰ میلیون تومان است؛ اما چون در ابتدا ۵ میلیون تومان پرمیوم پرداخت کردهاید، سود خالص شما ۲۵ میلیون تومان خواهد بود.
اگر قیمت خودرو در سررسید همان ۱۰۰ میلیون تومان باقی بماند یا کاهش پیدا کند، استفاده از قرارداد مزیت اقتصادی ندارد. در چنین شرایطی میتوانید از حق خود استفاده نکنید و زیان شما به همان ۵ میلیون تومان پرمیوم محدود میشود.
در اختیار خرید، خریدار روی افزایش قیمت دارایی حساب میکند.
اختیار فروش یا Put چیست؟
اختیار فروش یا Put قراردادی است که به خریدار آن حق میدهد مقدار مشخصی از یک دارایی را در قیمت از پیش تعیینشده و تا زمان مشخصی بفروشد.
برای درک بهتر اختیار فروش، تصور کنید یک خودرو به ارزش ۱۰۰ میلیون تومان دارید و نگران هستید قیمت آن در ماه آینده کاهش پیدا کند.
میتوانید ۵ میلیون تومان به فرد دیگری پرداخت کنید تا او متعهد شود در صورت درخواست شما، خودرو را یک ماه بعد با قیمت ۱۰۰ میلیون تومان از شما خریداری کند.
در این مثال:
| مشخصات قرارداد | مقدار |
| دارایی پایه | خودرو |
| قیمت فعلی | ۱۰۰ میلیون تومان |
| قیمت اعمال | ۱۰۰ میلیون تومان |
| پرمیوم | ۵ میلیون تومان |
| سررسید | یک ماه |
اگر قیمت خودرو در سررسید به ۷۰ میلیون تومان کاهش پیدا کند، شما همچنان حق دارید خودرو را با قیمت ۱۰۰ میلیون تومان بفروشید.
اختلاف قیمت بازار و قیمت اعمال ۳۰ میلیون تومان است. پس از کسر پرمیوم ۵ میلیون تومانی، سود خالص قرارداد برای شما ۲۵ میلیون تومان خواهد بود.
اگر قیمت خودرو افزایش پیدا کند و مثلاً به ۱۲۰ میلیون تومان برسد، منطقی نیست خودروی ۱۲۰ میلیون تومانی را با قیمت ۱۰۰ میلیون تومان بفروشید. بنابراین از حق خود استفاده نمیکنید و زیان شما به پرمیوم پرداختی محدود میشود.
اختیار فروش میتواند هم ابزاری برای کسب سود از کاهش قیمت و هم نوعی بیمه برای دارایی باشد.
مقایسه اختیار خرید و اختیار فروش
تفاوت اصلی اختیار خرید و اختیار فروش را میتوان در جدول زیر خلاصه کرد:
| ویژگی | اختیار خرید یا Call | اختیار فروش یا Put |
| نوع حق | حق خرید دارایی | حق فروش دارایی |
| صاحب اختیار | خریدار قرارداد | خریدار قرارداد |
| صاحب تعهد | فروشنده قرارداد | فروشنده قرارداد |
| دیدگاه رایج خریدار | صعودی | نزولی |
| کاربرد اصلی | کسب سود از افزایش قیمت | کسب سود از کاهش قیمت |
| کاربرد ثانویه | استفاده از اهرم با سرمایه کمتر | بیمهکردن دارایی |
| حداکثر زیان خریدار | پرمیوم پرداختی | پرمیوم پرداختی |
| سود فروشنده | محدود به پرمیوم دریافتی | محدود به پرمیوم دریافتی |
برای شناخت دقیقتر اصطلاحاتی مانند قیمت اعمال، پرمیوم، تاریخ سررسید، دارایی پایه و اندازه قرارداد میتوانید مقاله مفاهیم اختیار معامله؛ از قیمت اعمال و پرمیوم تا ITM و OTM را مطالعه کنید.
خریدار اختیار چه حقی دارد؟
خریدار اختیار معامله مبلغ پرمیوم را پرداخت میکند تا صاحب حق تصمیمگیری شود. او میتواند با توجه به شرایط بازار تصمیم بگیرد قرارداد را اجرا کند، آن را اجرا نکند یا پیش از سررسید موقعیت خود را ببندد.
نکته مهم این است که خریدن یک قرارداد اختیار به معنای پذیرفتن اجبار برای خرید یا فروش دارایی نیست.
خریدار اختیار خرید میتواند دارایی را با قیمت اعمال بخرد، اما مجبور به خرید نیست. خریدار اختیار فروش نیز میتواند دارایی را با قیمت اعمال بفروشد، اما مجبور به فروش نیست.
اگر شرایط بازار به نفع خریدار نباشد، او میتواند اجازه دهد قرارداد بدون استفاده منقضی شود. در این حالت، معمولاً بیشترین زیان او همان پرمیومی است که در ابتدای معامله پرداخت کرده است.
به همین دلیل، موقعیتهای خرید آپشن برای بسیاری از معاملهگران تازهکار قابلفهمتر هستند؛ زیرا مبلغ زیان احتمالی از همان ابتدای معامله مشخص است.
البته محدودبودن زیان به معنای کمریسکبودن معامله نیست. ممکن است قرارداد خریداریشده تمام ارزش خود را از دست بدهد و خریدار صددرصد سرمایهای را که بابت پرمیوم پرداخت کرده است، از دست بدهد.
فروشنده اختیار چه تعهدی دارد؟
فروشنده قرارداد در ابتدای معامله پرمیوم دریافت میکند، اما در مقابل یک تعهد را میپذیرد.
اگر فروشنده اختیار خرید باشید، در صورت درخواست خریدار باید دارایی را با قیمت اعمال به او بفروشید.
اگر فروشنده اختیار فروش باشید، در صورت درخواست خریدار باید دارایی را با قیمت اعمال از او خریداری کنید.
فروشنده نمیتواند بعداً به دلیل نامناسببودن قیمت بازار از انجام تعهد خود صرفنظر کند. او در برابر دریافت پرمیوم، اجرای تصمیم خریدار را تضمین کرده است.
به همین دلیل، ساختار سود و زیان فروشنده با خریدار متفاوت است:
- سود فروشنده معمولاً به پرمیوم دریافتی محدود میشود.
- زیان فروشنده ممکن است چند برابر پرمیوم دریافتی باشد.
- فروشنده ممکن است به وجه تضمین، دارایی پایه یا نقدینگی کافی نیاز داشته باشد.
- مدیریتنکردن موقعیت فروش میتواند زیان سنگینی ایجاد کند.
دریافت پرمیوم در ابتدای معامله، به معنای کسب سود قطعی نیست. این مبلغ در واقع بهایی است که فروشنده در ازای پذیرفتن تعهد دریافت میکند.
تفاوت حق و تعهد در اختیار معامله
تفاوت حق و تعهد را میتوان در جدول زیر مشاهده کرد:
| ویژگی | خریدار اختیار | فروشنده اختیار |
| جریان نقدی ابتدای معامله | پرمیوم پرداخت میکند | پرمیوم دریافت میکند |
| اختیار تصمیمگیری | دارد | ندارد |
| الزام به اجرا | ندارد | دارد |
| امکان صرفنظر از قرارداد | دارد | ندارد |
| الگوی معمول ریسک | زیان محدود | زیان بالقوه بزرگ |
| الگوی معمول سود | بسته به نوع قرارداد | محدود به پرمیوم |
فرض کنید یک قرارداد اختیار خرید دارید و قیمت دارایی بهشدت افزایش پیدا کرده است. خریدار تصمیم میگیرد از حق خود استفاده کند، زیرا خرید دارایی با قیمت اعمال برای او سودآور است.
در این شرایط، فروشنده نمیتواند بگوید قیمت بازار افزایش پیدا کرده و دیگر حاضر نیست دارایی را با قیمت قبلی بفروشد. تعهد فروشنده دقیقاً برای همین شرایط ایجاد شده است.
در اختیار فروش نیز اگر قیمت دارایی کاهش پیدا کند، خریدار ممکن است تصمیم بگیرد دارایی را با قیمت اعمال بفروشد. فروشنده قرارداد موظف است دارایی را با همان قیمت از او خریداری کند؛ حتی اگر قیمت بازار بسیار پایینتر باشد.
چهار موقعیت اصلی در بازار آپشن
وجود دو نوع قرارداد و دو طرف معامله، چهار موقعیت اصلی در بازار آپشن ایجاد میکند:
تمام استراتژیهای ساده و پیچیده اختیار معامله از همین چهار موقعیت ساخته میشوند. حتی استراتژیهایی مانند اسپردها، کاورد کال، پروتکتیو پوت، استرادل و آیرون کندور نیز ترکیبی از خرید یا فروش Call و Put هستند.
در ادامه، هر موقعیت را فقط بهصورت کوتاه معرفی میکنیم. جزئیات مربوط به فرمول سود و زیان، نقطه سربهسر، نمودار بازده، یونانیها و چکلیست ورود در مقاله اختصاصی هر استراتژی بررسی خواهد شد.
۱. خرید اختیار خرید یا Long Call
در خرید اختیار خرید، معاملهگر پرمیوم پرداخت میکند تا حق خرید دارایی را با قیمت اعمال به دست آورد.
این موقعیت معمولاً زمانی استفاده میشود که معاملهگر انتظار دارد قیمت دارایی تا پیش از سررسید افزایش قابلتوجهی داشته باشد.
ویژگیهای اصلی خرید اختیار خرید عبارتاند از:
- دیدگاه بازار: صعودی
- حداکثر زیان: پرمیوم پرداختی
- سود بالقوه: با افزایش قیمت دارایی بیشتر میشود
- نیاز به سرمایه: کمتر از خرید مستقیم دارایی
- ریسک مهم: محدودیت زمانی قرارداد
اگر قیمت دارایی افزایش پیدا نکند یا حرکت صعودی دیرتر از سررسید اتفاق بیفتد، ممکن است قرارداد ارزش خود را از دست بدهد.
جزئیات این موقعیت در مقاله خرید اختیار خرید یا Long Call؛ سود از رشد بازار با ریسک محدود بررسی میشود.
۲. فروش اختیار خرید یا Short Call
در فروش اختیار خرید، معاملهگر پرمیوم دریافت میکند و متعهد میشود در صورت درخواست خریدار، دارایی را با قیمت اعمال به او بفروشد.
این موقعیت معمولاً زمانی استفاده میشود که فروشنده انتظار دارد قیمت دارایی رشد شدیدی نداشته باشد یا در محدودهای ثابت باقی بماند.
ویژگیهای اصلی فروش اختیار خرید عبارتاند از:
- دیدگاه بازار: خنثی تا نزولی
- حداکثر سود: پرمیوم دریافتی
- ریسک اصلی: افزایش شدید قیمت دارایی
- تعهد فروشنده: تحویل دارایی با قیمت اعمال
- نقش زمان: معمولاً به نفع فروشنده
فروش اختیار خرید بدون داشتن دارایی پایه میتواند ریسک بسیار بالایی داشته باشد؛ زیرا با افزایش قیمت دارایی، زیان فروشنده نیز بزرگتر میشود.
جزئیات این موقعیت در مقاله فروش اختیار خرید یا Short Call؛ درآمد محدود در برابر ریسک رشد قیمت بررسی خواهد شد.
۳. خرید اختیار فروش یا Long Put
در خرید اختیار فروش، معاملهگر پرمیوم پرداخت میکند تا حق فروش دارایی با قیمت اعمال را به دست آورد.
این موقعیت میتواند با دو هدف استفاده شود: کسب سود از کاهش قیمت یا محافظت از دارایی موجود در برابر ریزش بازار.
ویژگیهای اصلی خرید اختیار فروش عبارتاند از:
- دیدگاه بازار: نزولی
- حداکثر زیان: پرمیوم پرداختی
- سودآوری: با کاهش قیمت دارایی افزایش پیدا میکند
- کاربرد مهم: بیمهکردن دارایی یا پورتفو
- ریسک مهم: محدودیت زمانی قرارداد
خرید اختیار فروش لزوماً به معنای پیشبینی سقوط بازار نیست. سرمایهگذار ممکن است همچنان دارایی خود را نگه دارد، اما با خرید Put بخشی از ریسک ریزش را پوشش دهد.
جزئیات این موقعیت در مقاله خرید اختیار فروش یا Long Put؛ کسب سود از ریزش و بیمهکردن دارایی بررسی میشود.
۴. فروش اختیار فروش یا Short Put
در فروش اختیار فروش، معاملهگر پرمیوم دریافت میکند و متعهد میشود در صورت درخواست خریدار، دارایی را با قیمت اعمال از او خریداری کند.
این موقعیت معمولاً زمانی استفاده میشود که فروشنده انتظار دارد قیمت دارایی کاهش شدیدی نداشته باشد یا حتی افزایش پیدا کند.
ویژگیهای اصلی فروش اختیار فروش عبارتاند از:
- دیدگاه بازار: خنثی تا صعودی
- حداکثر سود: پرمیوم دریافتی
- ریسک اصلی: سقوط قیمت دارایی
- تعهد فروشنده: خرید دارایی با قیمت اعمال
- کاربرد احتمالی: خرید دارایی در قیمت مؤثر پایینتر
اگر قیمت دارایی بهشدت کاهش پیدا کند، فروشنده ممکن است مجبور شود آن را با قیمتی بسیار بالاتر از بازار خریداری کند.
جزئیات این موقعیت در مقاله فروش اختیار فروش یا Short Put؛ دریافت پرمیوم برای خرید سهم در قیمت پایینتر بررسی خواهد شد.
ماتریس دیدگاه بازار در چهار موقعیت اصلی
جدول زیر نشان میدهد هر یک از چهار موقعیت اصلی معمولاً با چه دیدگاهی نسبت به بازار انتخاب میشوند:
| دیدگاه معاملهگر | موقعیت پایه |
| انتظار رشد قیمت | خرید اختیار خرید |
| انتظار کاهش قیمت | خرید اختیار فروش |
| انتظار ثبات یا کاهش محدود قیمت | فروش اختیار خرید |
| انتظار ثبات یا افزایش محدود قیمت | فروش اختیار فروش |
این جدول نقطه شروع مناسبی برای شناخت موقعیتهاست، اما برای انتخاب یک معامله کافی نیست.
در اختیار معامله فقط جهت بازار اهمیت ندارد. زمان باقیمانده تا سررسید، شدت حرکت قیمت، نوسانپذیری دارایی، پرمیوم قرارداد و نقدشوندگی نیز میتوانند نتیجه معامله را تغییر دهند.
ممکن است جهت تحلیل شما درست باشد، اما حرکت قیمت بهاندازه کافی بزرگ نباشد یا پس از سررسید اتفاق بیفتد. در چنین شرایطی، حتی با تحلیل درست جهت بازار نیز احتمال زیان وجود دارد.
مقایسه سود و ریسک چهار موقعیت پایه
| موقعیت | دیدگاه بازار | حداکثر سود | حداکثر زیان | ویژگی اصلی |
| خرید اختیار خرید | صعودی | با رشد دارایی افزایش مییابد | پرمیوم پرداختی | مشارکت در رشد با سرمایه کمتر |
| فروش اختیار خرید | خنثی تا نزولی | پرمیوم دریافتی | در فروش بدون پوشش بسیار بزرگ | درآمد از عدم رشد شدید |
| خرید اختیار فروش | نزولی | با افت دارایی افزایش مییابد | پرمیوم پرداختی | سود از ریزش یا بیمه دارایی |
| فروش اختیار فروش | خنثی تا صعودی | پرمیوم دریافتی | در سقوط بازار قابلتوجه | درآمد از عدم ریزش شدید |
یک نکته دقیق درباره اختیار فروش
در برخی توضیحات ساده آموزشی، سود خرید اختیار فروش یا زیان فروش اختیار فروش «نامحدود» توصیف میشود. اما از نظر دقیق، قیمت دارایی نمیتواند از صفر پایینتر برود.
بنابراین سود Long Put و زیان Short Put برخلاف اختیار خرید واقعاً نامحدود نیست؛ بلکه میتواند تا فاصله قیمت اعمال با صفر، پس از محاسبه پرمیوم، افزایش پیدا کند. بااینحال، این مقدار همچنان ممکن است بسیار بزرگ و سنگین باشد.
چرا موقعیتهای خرید و فروش رفتار متفاوتی دارند؟
خریدار و فروشنده بر سر آینده قیمت دارایی با یکدیگر توافق میکنند، اما ساختار معامله آنها متقارن نیست.
خریدار در ابتدای معامله پول پرداخت میکند و در مقابل، امکان انتخاب به دست میآورد. اگر بازار برخلاف انتظار او حرکت کند، میتواند قرارداد را اجرا نکند.
فروشنده در ابتدای معامله پول دریافت میکند، اما اختیار تصمیمگیری را به طرف مقابل واگذار میکند. اگر بازار برخلاف انتظار فروشنده حرکت کند، او همچنان باید به تعهد خود عمل کند.
این تفاوت باعث میشود:
- خریدار معمولاً ریسک محدود و احتمال از دست دادن کامل پرمیوم داشته باشد.
- فروشنده معمولاً سود محدود و ریسک بالقوه بزرگتری داشته باشد.
- گذشت زمان در بسیاری از شرایط به زیان خریدار و به نفع فروشنده باشد.
- انتخاب موقعیت فروش به سرمایه، وجه تضمین و مدیریت ریسک بیشتری نیاز داشته باشد.
موقعیت فروش را نباید فقط به دلیل دریافت پرمیوم جذاب دانست. پرمیوم دریافتی، بهای پذیرش یک تعهد واقعی است.
آیا دیدگاه صعودی یا نزولی برای انتخاب قرارداد کافی است؟
خیر. دانستن اینکه بازار احتمالاً بالا میرود یا پایین میآید فقط اولین مرحله تصمیمگیری است.
برای انتخاب میان اختیار خرید و اختیار فروش باید به این پرسشها نیز پاسخ دهید:
- حرکت مورد انتظار تا چه اندازه بزرگ است؟
- این حرکت احتمالاً چه زمانی اتفاق میافتد؟
- تا سررسید قرارداد چقدر زمان باقی مانده است؟
- پرمیوم قرارداد در مقایسه با سود احتمالی چقدر است؟
- آیا قرارداد نقدشوندگی مناسبی دارد؟
- در صورت اشتباهبودن تحلیل، چه مقدار زیان میکنید؟
- آیا فروشنده توان انجام تعهد احتمالی را دارد؟
پاسخ این پرسشها در مقالات بعدی مجموعه، بهویژه محاسبه سود و زیان در اختیار معامله، ریسک اختیار معامله چیست و ضرایب یونانی و نوسان ضمنی در آپشن بررسی خواهد شد.
استفاده از داشبورد آپشن بامبو فاند
شناخت تفاوت اختیار خرید و اختیار فروش اولین مرحله یادگیری است، اما برای فعالیت عملی در بازار باید بتوانید قراردادهای موجود را مشاهده، بررسی و با یکدیگر مقایسه کنید.
در داشبورد هوشمند بازار اختیار معامله بامبو فاند به مجموعه اطلاعات و ابزارهای لازم برای فعالیت در بازار آپشن دسترسی دارید. این داشبورد به شما کمک میکند قراردادهای اختیار معامله را منظمتر بررسی کنید، موقعیتهای مختلف را با یکدیگر مقایسه کنید و تصمیمهای خود را بر اساس اطلاعات بازار بگیرید.
مفاهیمی که در این مجموعه آموزشی با آنها آشنا میشوید، در فضای عملی بازار معنا پیدا میکنند. مشاهده قراردادها، مقایسه شرایط آنها و بررسی موقعیتهای خرید و فروش میتواند فاصله میان آموزش نظری و تصمیمگیری واقعی را کمتر کند.
البته هیچ ابزار یا داشبوردی جای مدیریت ریسک را نمیگیرد. پیش از ورود به موقعیتهای فروش، باید تعهد قرارداد، وجه تضمین و حداکثر زیان احتمالی را بهدقت بررسی کنید.
برای ادامه مسیر چه مقالاتی را بخوانیم؟
بعد از شناخت اختیار خرید و اختیار فروش، بهتر است مسیر یادگیری را بهترتیب زیر ادامه دهید:
ابتدا مقاله مفاهیم اختیار معامله؛ از قیمت اعمال و پرمیوم تا ITM و OTM را بخوانید تا با اجزای یک قرارداد آشنا شوید.
سپس برای شناخت کامل هر یک از چهار موقعیت، مقالات زیر را مطالعه کنید:
- خرید اختیار خرید یا Long Call؛ سود از رشد بازار با ریسک محدود
- خرید اختیار فروش یا Long Put؛ کسب سود از ریزش و بیمهکردن دارایی
- فروش اختیار فروش یا Short Put؛ دریافت پرمیوم برای خرید سهم در قیمت پایینتر
- فروش اختیار خرید یا Short Call؛ درآمد محدود در برابر ریسک رشد قیمت
در نهایت، مقاله مقایسه چهار استراتژی پایه آپشن؛ کدام استراتژی برای هر بازار مناسب است؟ به شما کمک میکند این چهار موقعیت را از نظر دیدگاه بازار، سود، زیان، اثر زمان و شرایط مناسب اجرا در کنار یکدیگر مقایسه کنید.
جمعبندی
اختیار خرید و اختیار فروش دو قرارداد پایه بازار آپشن هستند. در اختیار خرید، خریدار حق دارد دارایی را با قیمت اعمال بخرد و در اختیار فروش، خریدار حق دارد دارایی را با قیمت اعمال بفروشد.
در هر دو نوع قرارداد، خریدار صاحب حق و فروشنده صاحب تعهد است. خریدار برای این حق پرمیوم پرداخت میکند و میتواند در صورت نامناسببودن شرایط بازار از اجرای قرارداد صرفنظر کند. فروشنده پرمیوم دریافت میکند، اما در صورت تصمیم خریدار باید به تعهد خود عمل کند.
ترکیب دو نوع قرارداد و دو سمت معامله، چهار موقعیت اصلی بازار را ایجاد میکند:
- خرید اختیار خرید برای دیدگاه صعودی
- خرید اختیار فروش برای دیدگاه نزولی یا پوشش ریسک
- فروش اختیار خرید برای دیدگاه خنثی تا نزولی
- فروش اختیار فروش برای دیدگاه خنثی تا صعودی
تمام استراتژیهای حرفهای بازار آپشن در نهایت از ترکیب همین چهار موقعیت ساخته میشوند. بنابراین اگر تفاوت حق و تعهد و رفتار این چهار موقعیت را بهدرستی درک کنید، پایه اصلی یادگیری اختیار معامله را به دست آوردهاید.
سوالات متداول
اختیار خرید و اختیار فروش چه تفاوتی دارند؟
اختیار خرید به خریدار حق خرید دارایی با قیمت مشخص را میدهد، اما اختیار فروش به خریدار حق فروش دارایی با قیمت مشخص را میدهد.
آیا خریدار اختیار معامله مجبور به اجرای قرارداد است؟
خیر. خریدار صاحب حق است و میتواند با توجه به شرایط بازار تصمیم بگیرد قرارداد را اجرا کند یا از اجرای آن صرفنظر کند.
چرا فروشنده اختیار معامله پرمیوم دریافت میکند؟
فروشنده در برابر دریافت پرمیوم، تعهد اجرای قرارداد را میپذیرد. اگر خریدار تصمیم به اعمال قرارداد بگیرد، فروشنده باید دارایی را تحویل دهد یا آن را خریداری کند.
اختیار فروش چگونه از دارایی محافظت میکند؟
دارنده دارایی میتواند با خرید اختیار فروش، حق فروش دارایی با قیمت مشخص را به دست آورد. اگر قیمت بازار کاهش پیدا کند، این قرارداد میتواند بخشی از زیان دارایی را جبران کند.
کدام موقعیتهای آپشن ریسک بیشتری دارند؟
موقعیتهای فروش، بهویژه فروش اختیار خرید بدون پوشش، میتوانند ریسک بسیار بیشتری از موقعیتهای خرید داشته باشند. سود فروشنده به پرمیوم محدود است، اما زیان احتمالی ممکن است چند برابر آن باشد.
