آموزش استراتژی‌ساز بامبو برای زمانی کاربرد دارد که نمی‌خواهید خودتان را به چند استراتژی آماده اختیار معامله محدود کنید. ممکن است بخواهید یک استراتژی شناخته‌شده مثل کولار را بسازید، ترکیبی متفاوت از چند قرارداد را امتحان کنید یا حتی ببینید تغییر تعداد و قیمت هر موقعیت چه اثری روی سود و زیان نهایی شما خواهد داشت.
در داشبورد استراتژی‌ساز اختیار معامله بامبو می‌توانید سهم پایه، اختیار خرید و اختیار فروش را در کنار یکدیگر قرار دهید، جهت هر موقعیت را روی خرید یا فروش بگذارید و نمودار سود و زیان کل ترکیب را مشاهده کنید. به این ترتیب، قبل از اینکه سرمایه واقعی خود را وارد یک معامله پیچیده کنید، می‌توانید سناریوی موردنظر را روی نمودار بررسی کنید.
اگر هنوز با ساختار قراردادهای آپشن آشنا نیستید، بهتر است ابتدا مقاله آموزش اختیار معامله از صفر تا پیشرفته را مطالعه کنید. در ادامه فرض می‌کنیم با مفاهیمی مثل اختیار خرید، اختیار فروش، قیمت اعمال، پرمیوم و سررسید آشنایی اولیه دارید.
استراتژی‌ساز اختیار معامله چیست؟
بسیاری از معامله‌گران ابتدا با چند استراتژی معروف مثل لانگ کال، کاورد کال، اسپردها، استرادل یا استرنگل وارد بازار آپشن می‌شوند. این استراتژی‌ها قواعد مشخصی دارند و برای شرایط خاص بازار طراحی شده‌اند.
اما بازار همیشه دقیقاً مطابق یکی از این الگوهای آماده حرکت نمی‌کند.
گاهی ممکن است بخواهید:
- چند قرارداد با قیمت اعمال متفاوت را با هم ترکیب کنید؛
- تعداد قراردادهای خرید و فروش یکسان نباشد؛
- سهم پایه را هم به ترکیب اضافه کنید؛
- قراردادهایی با سررسیدهای متفاوت را بررسی کنید؛
- قیمت خرید یا فروش خودتان را به‌جای قیمت فعلی بازار وارد کنید؛
- یا تأثیر حذف و اضافه کردن یک موقعیت را روی کل استراتژی ببینید.
در چنین شرایطی، یک ابزار استراتژی‌ساز به شما آزادی بیشتری می‌دهد.
در آموزش استراتژی‌ساز بامبو قرار نیست فقط یاد بگیریم کدام دکمه را بزنیم؛ هدف اصلی این است که ببینیم چگونه می‌توان از این ابزار برای پاسخ‌دادن به سوال‌های واقعی یک معامله‌گر استفاده کرد.
آموزش استراتژی‌ساز بامبو؛ از کجا شروع کنیم؟
ساخت یک استراتژی در داشبورد بامبو از انتخاب اجزای آن شروع می‌شود.
در بخش جست‌وجو می‌توانید نماد موردنظر را پیدا کنید. این نماد می‌تواند یکی از موارد زیر باشد:
- سهم پایه؛
- قرارداد اختیار خرید؛
- قرارداد اختیار فروش.
پس از انتخاب نماد باید مشخص کنید که موقعیت شما خرید است یا فروش. سپس با انتخاب گزینه افزودن، آن موقعیت وارد جدول استراتژی می‌شود.
اگر هنوز تفاوت اختیار خرید و اختیار فروش برایتان کاملاً روشن نیست، مقاله اختیار خرید و اختیار فروش چیست؟ می‌تواند نقطه شروع مناسبی باشد.
با اضافه‌شدن موقعیت‌ها، استراتژی شما به‌تدریج شکل می‌گیرد و می‌توانید اثر ترکیب آن‌ها را روی نمودار سود و زیان مشاهده کنید.
اما کاربرد اصلی ابزار زمانی مشخص می‌شود که چند موقعیت را با یکدیگر ترکیب کنیم.
مثال اول؛ ساخت استراتژی کولار در استراتژی‌ساز بامبو
فرض کنید تعدادی سهم «خودرو» در اختیار دارید و انتظار دارید سهم در بلندمدت رشد کند، اما هم‌زمان نگران افت شدید قیمت آن هستید.
یکی از راهکارهایی که در چنین شرایطی می‌توان بررسی کرد، استراتژی کولار یا Collar است.
ساختار ساده کولار از سه بخش تشکیل می‌شود:
خرید سهم پایه + فروش اختیار خرید + خرید اختیار فروش
برای آشنایی کامل با منطق این ترکیب می‌توانید مقاله استراتژی کولار چیست؟ را بخوانید.
حالا همین استراتژی را در داشبورد می‌سازیم.
مرحله اول: اضافه‌کردن سهم پایه
نماد خودرو را جست‌وجو و آن را در حالت خرید به استراتژی اضافه می‌کنیم.
مرحله دوم: فروش اختیار خرید
یک قرارداد اختیار خرید مناسب روی خودرو، برای مثال «ضخود ۵۰۵۶»، انتخاب می‌کنیم و جهت معامله را روی فروش قرار می‌دهیم.
مرحله سوم: خرید اختیار فروش
در مرحله آخر یک قرارداد اختیار فروش، برای مثال «طخود ۵۰۴۸»، انتخاب و آن را در حالت خرید به استراتژی اضافه می‌کنیم.
اکنون سه جزء استراتژی کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند و نمودار سود و زیان کل ترکیب را می‌توان یکجا مشاهده کرد.
مزیت این روش آن است که به‌جای محاسبه جداگانه سود و زیان هر قرارداد، نتیجه نهایی تمام موقعیت‌ها را در قالب یک استراتژی واحد بررسی می‌کنید.
اگر در خواندن نمودارهای بازده مشکل دارید، مطالعه مقاله محاسبه سود و زیان در اختیار معامله کمک می‌کند مفهوم نقطه سربه‌سر و شکل نمودار Payoff را بهتر درک کنید.
تغییر قیمت هر موقعیت و بررسی سناریوهای مختلف
یکی از قابلیت‌های مهم در آموزش استراتژی‌ساز بامبو امکان تغییر متغیرهای هر ردیف است.
فرض کنید یک قرارداد در بازار با قیمت ۷۳۰ تومان معامله می‌شود، اما شما قبلاً آن را با قیمت ۴۰۰ تومان خریده‌اید.
اگر فقط قیمت لحظه‌ای بازار را مبنا قرار دهیم، نمودار لزوماً وضعیت واقعی معامله شما را نشان نمی‌دهد. در استراتژی‌ساز می‌توانید قیمت موقعیت را به‌صورت دستی تغییر دهید و عدد ۴۰۰ تومان را وارد کنید.
به این ترتیب نمودار بر اساس شرایطی که شما تعریف کرده‌اید محاسبه می‌شود.
این ویژگی به‌خصوص برای بررسی معاملات قبلی یا ساخت سناریوهای فرضی اهمیت دارد.
مثلاً می‌توانید از خودتان بپرسید:
«اگر این اختیار را ۲۰ درصد ارزان‌تر می‌خریدم چه اتفاقی می‌افتاد؟»
یا:
«اگر برای بازکردن این اسپرد پرمیوم بیشتری پرداخت کنم، نقطه سربه‌سر من چقدر تغییر می‌کند؟»
به‌جای محاسبات متعدد، کافی است متغیر مربوطه را تغییر دهید و نتیجه ترکیب را روی نمودار ببینید.
تغییر خرید به فروش و حذف موقعیت‌ها
ساخت یک استراتژی معمولاً یک فرایند آزمون و خطاست.
ممکن است ابتدا یک قرارداد را در موقعیت خرید قرار دهید و سپس بخواهید بررسی کنید فروش همان قرارداد چه اثری روی استراتژی خواهد داشت.
در داشبورد می‌توانید جهت موقعیت را تغییر دهید و اثر آن را روی نمودار بررسی کنید.
همچنین امکان حذف موقعیت‌ها وجود دارد.
برای مثال در همان استراتژی کولار می‌توانید سهم «خودرو» را موقتاً حذف کنید و فقط ترکیب اختیار خرید و اختیار فروش را ببینید.
این ویژگی به شما کمک می‌کند بفهمید هر جزء دقیقاً چه نقشی در شکل نهایی نمودار دارد.
همین نگاه می‌تواند برای یادگیری اختیار معامله نیز بسیار مفید باشد؛ زیرا به‌جای حفظ‌کردن شکل نمودار استراتژی‌ها، می‌توانید خودتان ببینید با اضافه یا حذف شدن هر قرارداد، ساختار سود و زیان چگونه تغییر می‌کند.
مثال دوم؛ ساخت یک استرادل نامتقارن
استرادل کلاسیک معمولاً از خرید هم‌زمان یک اختیار خرید و یک اختیار فروش با قیمت اعمال و سررسید یکسان تشکیل می‌شود.
اگر درباره این استراتژی آشنایی ندارید، مقاله استرادل و استرنگل چیست؟ را مطالعه کنید.
فرض کنید روی نماد «اهرم» یک اختیار خرید و یک اختیار فروش با قیمت اعمال مشابه انتخاب کرده‌ایم؛ برای مثال:
خرید ضاهرم ۵۰۳۵ + خرید طاهرم ۵۰۳۵
در حالت عادی، استرادل بیشتر برای زمانی مناسب است که انتظار حرکت بزرگ قیمت را داریم اما درباره جهت حرکت مطمئن نیستیم.
حالا فرض کنید تحلیل شما کمی متفاوت است.
شما همچنان احتمال یک حرکت بزرگ را می‌دهید، اما تصور می‌کنید احتمال ریزش بیشتر از صعود است.
اینجا لازم نیست الزاماً ساختار استاندارد استرادل را حفظ کنید.
در استراتژی‌ساز می‌توانید تعداد قراردادهای اختیار فروش را از یک به دو افزایش دهید:
۱ اختیار خرید + ۲ اختیار فروش
به‌محض تغییر حجم قرارداد، ساختار سود و زیان کل ترکیب نیز تغییر می‌کند و وزن سمت نزولی استراتژی بیشتر می‌شود.
این مثال یکی از مهم‌ترین کاربردهای استراتژی‌ساز را نشان می‌دهد: ابزار به شما اجازه می‌دهد از قالب استراتژی‌های استاندارد خارج شوید و ترکیبی متناسب با سناریوی خودتان بسازید.
البته افزایش تعداد قراردادها به معنای تغییر میزان سرمایه درگیر و ریسک استراتژی نیز هست. به همین دلیل هنگام تغییر حجم موقعیت‌ها، اصول مدیریت سرمایه را فراموش نکنید. مقاله مدیریت سرمایه در اختیار معامله این موضوع را با جزئیات بیشتری توضیح داده است.
مثال سوم؛ بررسی ترکیب قراردادهایی با سررسید متفاوت
یکی دیگر از کاربردهای جذاب آموزش استراتژی‌ساز بامبو بررسی قراردادهایی است که الزاماً سررسید یکسانی ندارند.
برای مثال تصور کنید می‌خواهید دو اختیار خرید روی «اهرم» را در کنار هم قرار دهید:
- خرید یک اختیار خرید با سررسید زودتر؛
- فروش یک اختیار خرید با سررسید دیرتر.
با اضافه‌کردن هر دو قرارداد به استراتژی‌ساز می‌توانید ترکیب موردنظر خود را بررسی کنید.
این نوع آزمایش به‌خصوص زمانی اهمیت پیدا می‌کند که اثر زمان بخش مهمی از تصمیم معاملاتی شماست. ارزش زمانی قراردادهای اختیار معامله با نزدیک‌شدن به سررسید تغییر می‌کند و قراردادهای کوتاه‌مدت و بلندمدت رفتار یکسانی ندارند.
برای درک بهتر این موضوع می‌توانید مقاله چگونه سررسید مناسب آپشن را انتخاب کنیم؟ و همچنین راهنمای ضرایب یونانی و نوسان ضمنی را مطالعه کنید.
اطلاعاتی که بعد از ساخت استراتژی باید بررسی کنیم
هدف نهایی استراتژی‌ساز صرفاً رسم یک نمودار زیبا نیست.
بعد از ساخت ترکیب باید بتوانید بفهمید این استراتژی از نظر ریسک و بازده چه ویژگی‌هایی دارد.
داشبورد اطلاعاتی مانند موارد زیر را در اختیار شما قرار می‌دهد:
سود و زیان فعلی: وضعیت فعلی ترکیب موقعیت‌های شما.
سرمایه درگیر: میزان سرمایه‌ای که برای اجرای ترکیب نیاز دارید.
حداکثر سود: بیشترین سودی که استراتژی در شرایط تعریف‌شده می‌تواند ایجاد کند.
حداکثر زیان: مقدار زیانی که باید برای آن آماده باشید.
نقطه سربه‌سر: محدوده‌ای که در آن سود و زیان استراتژی به صفر نزدیک می‌شود.
این اطلاعات اهمیت زیادی دارند؛ زیرا ممکن است یک نمودار در نگاه اول جذاب به نظر برسد، اما برای رسیدن به سود موردنظر سرمایه بسیار زیادی بخواهد یا زیان بالقوه آن بیش از حد تحمل معامله‌گر باشد.
به‌خصوص زمانی که در ترکیب خود موقعیت فروش اختیار معامله دارید، بررسی ریسک اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. بعضی موقعیت‌های فروش، در صورت نبود پوشش مناسب، می‌توانند ریسک قابل‌توجهی ایجاد کنند. برای آشنایی بیشتر با این موضوع مقاله ریسک اختیار معامله؛ وجه تضمین و مارجین کال را ببینید.
استراتژی‌ساز بامبو برای چه کسانی کاربردی‌تر است؟
این ابزار فقط برای معامله‌گران بسیار حرفه‌ای طراحی نشده است.
حتی اگر به‌تازگی وارد بازار آپشن شده باشید، ساخت دستی استراتژی‌ها یکی از بهترین روش‌ها برای یادگیری رابطه بین قراردادهای مختلف است.
برای مثال می‌توانید ابتدا یک Long Call ساده بسازید، بعد یک اختیار خرید دیگر به آن اضافه کنید و ببینید چگونه ترکیب به یک اسپرد تبدیل می‌شود.
برای پیدا کردن قراردادهای مناسب‌تر در این شرایط، می‌توانید از داشبورد لانگ کال بامبو و داشبورد کال اسپرد بامبو نیز استفاده کنید و سپس ترکیب انتخاب‌شده را در استراتژی‌ساز با جزئیات بیشتری بررسی کنید.
معامله‌گران حرفه‌ای‌تر نیز می‌توانند از این ابزار برای آزمایش ترکیب‌های نامتعارف، تغییر نسبت قراردادها و مقایسه چند سناریوی معاملاتی استفاده کنند.
آیا نتیجه استراتژی‌ساز به معنی تضمین سود است؟
خیر.
استراتژی‌ساز یک ابزار تحلیل است، نه ابزاری برای پیش‌بینی قطعی بازار.
نمودار سود و زیان به شما می‌گوید اگر قیمت دارایی در شرایط مشخصی قرار بگیرد، ساختار بازده استراتژی چگونه خواهد بود. اما در دنیای واقعی عواملی مانند تغییر قیمت سهم پایه، نوسان ضمنی، گذشت زمان، نقدشوندگی قراردادها و قیمت واقعی ورود و خروج نیز روی نتیجه معامله تأثیر می‌گذارند.
به همین دلیل بهتر است از نمودار Payoff به‌عنوان بخشی از فرایند تصمیم‌گیری استفاده کنید، نه تنها معیار تصمیم.
اگر هنوز در انتخاب قرارداد مناسب تردید دارید، راهنمای چگونه بهترین قرارداد اختیار معامله را انتخاب کنیم؟ می‌تواند مرحله بعدی مسیر یادگیری شما باشد.
جمع‌بندی آموزش استراتژی‌ساز بامبو
در این آموزش استراتژی‌ساز بامبو دیدیم که محدودبودن به چند استراتژی آماده ضرورتی ندارد. می‌توانید سهم پایه، اختیار خرید و اختیار فروش را به داشبورد اضافه کنید، جهت خرید و فروش، قیمت و حجم موقعیت‌ها را تغییر دهید و نتیجه کل ترکیب را روی نمودار سود و زیان ببینید.
مزیت اصلی استراتژی‌ساز زمانی مشخص می‌شود که بخواهید به یک سؤال مشخص جواب دهید:
اگر یک قرارداد دیگر اضافه کنم چه می‌شود؟ اگر حجم اختیار فروش را دو برابر کنم چطور؟ اگر سهم پایه را حذف کنم چه تغییری ایجاد می‌شود؟ اگر قیمت ورود من با قیمت فعلی بازار متفاوت باشد، نقطه سربه‌سر کجا قرار می‌گیرد؟
به‌جای اینکه پاسخ این سؤال‌ها را حدس بزنید، می‌توانید ترکیب موردنظر را در استراتژی‌ساز اختیار معامله بامبو بسازید و نتیجه را بررسی کنید.
و اگر می‌خواهید قبل از ساخت استراتژی‌های پیچیده‌تر، مفاهیم و استراتژی‌های بازار آپشن را مرحله‌به‌مرحله یاد بگیرید، از مجموعه آموزش اختیار معامله از صفر تا پیشرفته در بلاگ بامبو شروع کنید.
