گاهی یک سهم را برای خرید مناسب میدانید، اما سهم قفل صف خرید است و امکان خرید آن را ندارید. گاهی هم سهم قابل معامله است، اما خرید مستقیم آن لزوماً بهترین انتخاب نیست. اینجاست که استراتژی خرید اختیار خرید یا سهم پایه میتواند به شما کمک کند تا بررسی کنید آیا خرید یک قرارداد Call و سرمایهگذاری مابقی پول در صندوق درآمد ثابت، بازده بهتری نسبت به خرید مستقیم سهم ایجاد میکند یا نه.
داشبورد خرید اختیار خرید یا سهم پایه بامبو دقیقاً برای پاسخ به همین سؤال طراحی شده است. به جای اینکه قراردادهای مختلف را تکتک بررسی و سود صندوق درآمد ثابت، قیمت اعمال، پرمیوم و نقطه سربهسر را دستی محاسبه کنید، میتوانید این مقایسه را در چند ثانیه انجام دهید.
استراتژی خرید اختیار خرید یا سهم پایه چطور کار میکند؟
فرض کنید قصد دارید یک سهم را بخرید و برای این کار سرمایه مشخصی کنار گذاشتهاید.
روش معمول ساده است: تمام پول را صرف خرید خود سهم میکنید.
اما راه دیگری هم وجود دارد.
به جای خرید مستقیم سهم، میتوانید اختیار خرید یا Call Option آن سهم را بخرید. هزینه خرید قرارداد اختیار معمولاً تنها بخشی از پولی است که برای خرید مستقیم دارایی پایه لازم دارید. بنابراین بخش باقیمانده سرمایه آزاد میماند و میتواند تا زمان سررسید در یک صندوق درآمد ثابت قرار بگیرد و برای شما سود ایجاد کند.
در نتیجه دو حالت داریم:
حالت اول: خرید مستقیم سهم
حالت دوم: خرید اختیار خرید + سرمایهگذاری باقیمانده پول در صندوق درآمد ثابت
داشبورد بامبو بازده این دو حالت را کنار یکدیگر قرار میدهد تا ببینید کدام انتخاب از نظر اقتصادی بهصرفهتر است.
اگر هنوز با ساختار قراردادهای Call آشنا نیستید، پیشنهاد میکنیم ابتدا مطلب اختیار خرید و اختیار فروش چیست؟ و سپس آموزش خرید اختیار خرید یا Long Call را بخوانید.
چرا خرید اختیار خرید میتواند جایگزین خرید مستقیم سهم شود؟
مهمترین تفاوت این دو روش در میزان سرمایهای است که از همان ابتدا درگیر میکنید.
فرض کنید برای خرید یک سهم به ۱۰۰ میلیون تومان سرمایه نیاز دارید. ممکن است بتوانید با بخش بسیار کوچکتری از این مبلغ، اختیار خرید همان سهم را تهیه کنید و باقی پول را تا سررسید در یک ابزار کمریسک نگه دارید.
در این حالت، اگر قرارداد اختیار با قیمت مناسبی معامله شود، سودی که از سرمایه باقیمانده دریافت میکنید میتواند بخشی از هزینه خرید اختیار را جبران کند.
به همین دلیل صرفاً مقایسه قیمت پرمیوم با قیمت سهم کافی نیست. باید هزینه نهایی استراتژی تا روز سررسید را محاسبه کنیم.
همین موضوع باعث میشود بعضی قراردادها جذاب و بعضی دیگر، حتی روی یک سهم یکسان، کاملاً نامناسب باشند.
برای آشنایی بیشتر با تفاوت این دو روش میتوانید مطلب تفاوت آپشن با خرید مستقیم چیست؟ را هم مطالعه کنید.
آموزش داشبورد خرید اختیار خرید یا سهم پایه بامبو
کار با این ابزار پیچیده نیست و میتوانید در چند مرحله فرصتهای موجود را بررسی کنید.
۱. نرخ بهره صندوق درآمد ثابت را وارد کنید
در بالای داشبورد بخشی با عنوان نرخ بهره وجود دارد.
این عدد نشان میدهد سرمایهای که به دلیل خرید اختیار به جای سهم آزاد مانده، تا روز سررسید با چه نرخ سالانهای میتواند بازده ایجاد کند.
در تنظیمات پیشفرض، نرخ بهره روی ۴۰ درصد قرار گرفته است.
اگر صندوق درآمد ثابتی دارید که نرخ بازده آن متفاوت است، میتوانید این عدد را تغییر دهید. مثلاً اگر انتظار دارید سرمایه آزادشده با نرخ دیگری سود بسازد، کافی است همان نرخ را وارد کنید تا محاسبات داشبورد متناسب با شرایط شما تغییر کند.
این بخش اهمیت زیادی دارد؛ چون هرچه سود حاصل از سرمایه آزادشده بیشتر باشد، خرید اختیار خرید نسبت به خرید مستقیم سهم میتواند جذابتر شود.
۲. سهم موردنظر را پیدا کنید
در جدول پایین صفحه میتوانید نماد سهم موردنظر را جستوجو کنید.
فرض کنیم قصد خرید وبملت را دارید.
با جستوجوی این نماد، قراردادهای اختیار خرید مرتبط با بانک ملت نمایش داده میشوند و میتوانید شرایط هر قرارداد را با خرید مستقیم سهم مقایسه کنید. اما قرار نیست هر اختیار خریدی که روی وبملت وجود دارد گزینه مناسبی باشد. اینجاست که یکی از مهمترین ستونهای داشبورد وارد بازی میشود.
ستون «درصد سود» در خرید اختیار خرید یا سهم پایه چه میگوید؟
در جدول داشبورد، ستون درصد سود یکی از مهمترین اطلاعات برای تصمیمگیری است. این عدد نشان میدهد استفاده از ترکیب «خرید اختیار + سرمایهگذاری باقی پول» نسبت به خرید مستقیم سهم چقدر مزیت یا عدم مزیت ایجاد میکند. عدد مثبت معمولاً با رنگ سبز و عدد منفی با رنگ قرمز مشخص میشود. یک مثال موضوع را روشنتر میکند.
یک قرارداد نامناسب
فرض کنید قرارداد ضملت ۴۰۲۵ در داشبورد عددی حدود منفی ۱۸ درصد نشان میدهد.
یعنی قیمت این اختیار آنقدر بالاست که با درنظرگرفتن قیمت اعمال، پرمیوم پرداختی و سود درآمد ثابت، خرید این قرارداد نسبت به خرید مستقیم سهم توجیه مناسبی ندارد. در مثال آموزشی، قیمت تمامشده سهم از این مسیر حدود ۱۵۰ تومان میشود؛ در حالی که خود سهم در بازار حوالی ۱۲۷ تومان قابل خرید است. بنابراین صرفاً اینکه یک قرارداد Call روی سهم موردعلاقه شما وجود دارد، دلیل خوبی برای خرید آن نیست.
یک قرارداد جذابتر
حالا قرارداد دیگری مانند ضملت ۴۰۱۵ را در نظر بگیرید.
در مثال آموزشی، داشبورد برای این قرارداد ۲.۳۹ درصد بازده بیشتر نشان میدهد. یعنی با فرض ثابتماندن سایر ورودیها، ترکیب خرید این اختیار و قرار دادن بخش باقیمانده سرمایه در درآمد ثابت میتواند نسبت به خرید مستقیم وبملت مزیت ایجاد کند. در چنین شرایطی، قرارداد اختیار دیگر صرفاً یک ابزار اهرمی نیست؛ بلکه میتواند به عنوان جایگزینی برای نحوه خرید دارایی پایه بررسی شود. البته مثبت بودن این عدد به تنهایی برای انجام معامله کافی نیست. عواملی مثل نقدشوندگی قرارداد، فاصله تا سررسید، قیمت اعمال و شرایط بازار هم اهمیت دارند.
برای انتخاب دقیقتر میتوانید آموزش چگونه بهترین قرارداد اختیار معامله را انتخاب کنیم؟ را بخوانید.
از کجا بفهمیم یک اختیار خرید گران یا ارزان است؟
یکی از اشتباهات رایج معاملهگران تازهکار این است که تصور میکنند هر قراردادی که قیمت ریالی پایینتری داشته باشد، ارزانتر است. اما ارزان یا گران بودن آپشن فقط با عدد پرمیوم مشخص نمیشود. ممکن است یک اختیار ۱۰۰ تومانی نسبت به شرایط سهم بسیار گران باشد و قراردادی با پرمیوم ۲۰۰ تومان، ارزش خرید بیشتری داشته باشد. داشبورد خرید اختیار خرید یا سهم پایه کمک میکند هزینه قرارداد را در کنار قیمت سهم، قیمت اعمال، زمان تا سررسید و بازده سرمایه باقیمانده ببینید.
اگر میخواهید این موضوع را عمیقتر یاد بگیرید، مقاله آپشن گران است یا ارزان؟ مکمل خوبی برای استفاده از این داشبورد است.
نمودار خرید اختیار خرید یا سهم پایه چه چیزی نشان میدهد؟
بعد از پیدا کردن یک قرارداد مناسب، میتوانید روی آن کلیک کنید تا نمودار مقایسه باز شود. در این نمودار، بازده خرید مستقیم سهم با بازده استراتژی خرید اختیار مقایسه میشود.
به این ترتیب به جای اینکه فقط یک عدد مانند «۲.۳۹ درصد» ببینید، میتوانید بررسی کنید در قیمتهای مختلف سهم چه اتفاقی برای هر دو استراتژی میافتد. این بخش مخصوصاً زمانی مفید است که سناریوهای متفاوتی برای آینده سهم دارید.
مثلاً میتوانید بپرسید:
- اگر سهم ۱۰ درصد رشد کند چه میشود؟
- اگر رشد زیادی داشته باشد چطور؟
- اگر قیمت تغییر خاصی نکند چه اتفاقی میافتد؟
و اگر بازار وارد فاز نزولی شود، زیان هر روش چقدر خواهد بود؟
اگر با مفهوم نمودار سود و زیان آپشن آشنا نیستید، مطالعه مقاله محاسبه سود و زیان در اختیار معامله میتواند کار با این بخش را بسیار سادهتر کند.
قیمت قرارداد را دستی تغییر دهید
قیمتهایی که در بازار آپشن مشاهده میکنید دائماً تغییر میکنند. ممکن است بهترین سفارش خرید و فروش با آخرین قیمت معامله تفاوت داشته باشد.
به همین دلیل در داشبورد امکان تغییر دستی قیمت اختیار وجود دارد.
برای مثال در آموزش، قیمت قرارداد روی ۱۲۶۰ ریال تنظیم میشود تا محاسبات بر مبنای قیمتی انجام شود که معاملهگر واقعاً قصد خرید در آن را دارد.
این قابلیت مهم است، چون چند درصد تغییر در قیمت پرمیوم میتواند یک فرصت جذاب را به معاملهای نامناسب تبدیل کند.
بنابراین بهتر است قبل از تصمیم نهایی، قیمت واقعی سفارش خودتان را وارد کنید.
نقطه سربهسر را جدی بگیرید
یکی دیگر از اطلاعات مهم داشبورد، نقطه سربهسر است.
به زبان ساده، نقطه سربهسر مشخص میکند قیمت سهم در سررسید باید به چه محدودهای برسد تا نتیجه استراتژی وارد سود شود. در این محاسبه فقط قیمت اعمال و پرمیوم مطرح نیست؛ سودی که سرمایه باقیمانده شما تا سررسید ساخته نیز در نتیجه نهایی اثر میگذارد. به همین دلیل نقطه سربهسر این استراتژی میتواند با نقطه سربهسر ساده یک Long Call تفاوت داشته باشد.
مقایسه سود در یک سناریوی صعودی
فرض کنیم طبق مثال آموزشی، وبملت تا محدوده ۱۹۰ تومان رشد کند.
طبق محاسبات همان مثال:
خریدار مستقیم سهم حدود ۵۱.۴ درصد سود میکند.
اما استراتژی خرید اختیار و سرمایهگذاری باقی پول حدود ۵۳.۱ درصد بازده ایجاد میکند.
یعنی در این سناریو، علاوه بر اینکه از رشد سهم استفاده کردهاید، پولی که برای خرید مستقیم سهم مصرف نشده نیز برای شما بازده ساخته است. البته این اعداد مربوط به همان قرارداد، قیمتها، نرخ بهره و زمان باقیمانده تا سررسید هستند و با تغییر هرکدام از این متغیرها نتیجه نیز تغییر خواهد کرد.
مزیت مهم اختیار خرید در بازار نزولی
یکی از تفاوتهای مهم خرید سهم و خرید اختیار، شکل زیان است. وقتی سهم را مستقیماً میخرید، با کاهش قیمت سهم ارزش سرمایه شما نیز کاهش پیدا میکند و در یک سقوط سنگین ممکن است بخش بزرگی از سرمایه درگیر خرید سهم از بین برود.
اما در خرید اختیار خرید، زیان خود قرارداد از ابتدا محدود به پرمیومی است که برای خرید اختیار پرداخت کردهاید.
به همین دلیل در نمودار سود و زیان مشاهده میکنید که زیان بخش اختیار از یک نقطه به بعد افزایش پیدا نمیکند. البته این به معنای بدونریسک بودن تمام استراتژی نیست. قیمت قرارداد، نقدشوندگی، زمان باقیمانده تا سررسید و نحوه مدیریت موقعیت همچنان اهمیت زیادی دارند.
این داشبورد در صف خرید چه کاربردی دارد؟
یکی از جذابترین کاربردهای خرید اختیار خرید یا سهم پایه زمانی است که سهم موردنظر شما صف خرید شده است. ممکن است نتوانید خود سهم را بخرید، اما قراردادهای اختیار خرید آن همچنان معامله شوند. در چنین شرایطی میتوانید بررسی کنید آیا خرید یکی از Callهای سهم از نظر اقتصادی منطقی است یا نه.
این موضوع مخصوصاً در بازارهایی که حرکتهای سریع اتفاق میافتد مهم است. به جای اینکه صرفاً به دلیل صف خرید، هر اختیار موجودی را بخرید، داشبورد به شما نشان میدهد کدام قراردادها نسبت به خرید سهم قیمت منطقیتری دارند.
آیا این استراتژی آربیتراژ است؟
گاهی اختلاف قیمت بین سهم، اختیار خرید و بازده درآمد ثابت به اندازهای میرسد که فرصت بسیار جذابی ایجاد میشود. در چنین شرایطی ممکن است بازده ترکیب «اختیار + درآمد ثابت» از خرید مستقیم سهم بیشتر باشد. با این حال بهتر است هر عدد مثبت را فوراً «سود بدون ریسک» تلقی نکنیم. قیمت سفارش واقعی، امکان اجرای معامله، نقدشوندگی قرارداد و شرایط روز اعمال میتوانند روی نتیجه نهایی اثر بگذارند.
داشبورد در واقع ابزاری است که کمک میکند این اختلاف قیمتها را سریعتر پیدا و قبل از معامله بررسی کنید.
بعد از پیدا کردن فرصت چه کنیم؟
اگر داشبورد یک قرارداد جذاب پیدا کرد، بهتر است قبل از ثبت سفارش چند مورد دیگر را هم بررسی کنید:
- نقدشوندگی قرارداد و حجم معاملات
- فاصله قیمت خرید و فروش
- قیمت اعمال
- زمان باقیمانده تا سررسید
- قیمت واقعی که میتوانید قرارداد را بخرید
- سناریوی شما برای قیمت سهم
- نحوه خروج از موقعیت یا اعمال در سررسید
اگر درباره قیمت اعمال تردید دارید، مطلب چگونه قیمت اعمال مناسب را انتخاب کنیم؟ را مطالعه کنید.
همچنین اگر قصد دارید قرارداد را تا سررسید نگه دارید، آشنایی با روز اعمال اختیار معامله و نحوه تسویه ضروری است.
ذخیره نمودار برای ژورنال معاملاتی
در پایان تحلیل میتوانید از گزینه دریافت فایل PNG استفاده کنید. با این قابلیت، نمودار و محاسبات مربوط به معامله ذخیره میشود و میتوانید آن را در ژورنال معاملاتی خود نگه دارید. این کار بعدها کمک میکند ببینید هنگام ورود به معامله چه سناریویی داشتید، چه بازدهی انتظار داشتید و نتیجه واقعی چقدر با محاسبات اولیه متفاوت بوده است.
جمعبندی؛ سهم بخریم یا اختیار خرید؟
پاسخ این سؤال همیشه «سهم» یا همیشه «آپشن» نیست.
گاهی قیمت قرارداد اختیار آنقدر بالاست که خرید مستقیم سهم انتخاب منطقیتری است. گاهی نیز شرایط یک قرارداد به شکلی است که میتوانید با سرمایه کمتری درگیر سهم شوید، باقی پول را در درآمد ثابت قرار دهید و حتی بازده بهتری نسبت به خرید مستقیم دارایی پایه به دست آورید.
داشبورد خرید اختیار خرید یا سهم پایه بامبو دقیقاً برای پیدا کردن همین موقعیتها ساخته شده است.
به جای محاسبه دستی دهها قرارداد، کافی است نماد موردنظر را جستوجو کنید، نرخ بهره خود را وارد کنید و درصد سود قراردادها را با یکدیگر مقایسه کنید. سپس با نمودار سود و زیان، نقطه سربهسر و سناریوهای مختلف قیمت سهم، تصمیم دقیقتری بگیرید.
اگر قصد دارید وارد بازار آپشن شوید و هنوز با مفاهیم پایه آشنا نیستید، بهتر است ابتدا آموزش اختیار معامله از صفر تا پیشرفته را مطالعه کنید.
و اگر میخواهید همین حالا بررسی کنید که برای سهم موردنظر شما خرید اختیار خرید یا سهم پایه کدام انتخاب جذابتری است.
